Pramāṇa · Search · About · API

Kalanirnaya (Kalamadhaviya) 4.p57

Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) 4.p57

Language
Sanskrit

4.p57

tatkālasyādyāpyanirṇītatvāt| kathañcittnirṇaye'pi, karma-kāla-vyāpivacanasya pitrya-viṣayatvenāpyupapatteḥ| tasmādupavāsavattannirṇayaḥ, - iti prāpte bramaḥ | karma-kāla-vyāptirevātra nirṇaya-hetuḥ | karmakālastatkarma-svarūpañcetyubhayaṃ skandapurāṇe darśitam, - "dinārddha-samaye'tīte bhujyate niyamena yat | ekabhaktamiti proktamatastatsyāddivāaiva hi"- iti | devalo'pi, - "dinārddha-samaye'tīte bhujyate niyamena yat | ekabhaktamiti proktaṃ nyūnaṃ grāsa-trayeṇa tu" - iti | atra ca, dinārddhasyopari sārddha-muhūrtta-parimitaḥ kālaḥ pañcadhā vibhāge madhyāhnasyāparabhāga ekabhaktasya mukhyakālaḥ| dinārddhe'tīte sati samanantara-bhāvitvāt | astamayāt prācīno vaiśiṣṭyogauṇakālaḥ, divaivetyabhyanujñānāt | evaṃ sthite sati, mukhya-kāla-vyāpinī tithirgrahītavyā | ataeva padmapurāṇam, - "madhyāhna-vyāpinī grāhyā ekabhakte sadā tithiḥ" - iti | baudhāyano'pi, - "udaye tūpavāsasya naktasyāstamaye tithiḥ | madhyāhna-vyāpinī grāhyā ekabhakte sadā tithiḥ"-iti | na cātropavāsa-nyāyoyuktaḥ| tatra, pūrva-viddhāyāmeva viśeṣa-śāstraparyyavasānāt | dvividhaṃ hi viśeṣa-śāstraṃ; tithi-prayuktamekaṃ, karma-prayuktamaparam | tatra, "paurvāhṇikāstu tithayo daive"- ityanena karma-viṣayeṇa sāmānya-śāstreṇottara-viddhāyāṃ prāptāyām, - “upoṣyāḥ para-saṃyuktāḥ parāḥ pūrveṇa saṃyutāḥ”— ityanena karma-viṣayeṇa viśeṣa-śāstreṇa pūrva-viddhā vihitā | tithiviṣaye api sāmānya-viśeṣa-śāstre udāhriyete | “paurvāhikāstu tithayaḥ” —iti, tithimātramupajīvya pravṛttatvātsāmānya-śāstraṃ, “pratipatsanmukhī kāryā”—ityetadviśeṣa-śāstram | tathā sati, dvividhenāpi viśeṣaśāstreṇa pūrvaviddhāyāmevopavāsaḥ susthitaḥ| atra tu, “madhyāhna-vyāpinī”—ityetatkarma-viṣaya-viśeṣa-śāstram | atastadanusāreṇa nirṇayo yujyate

Linked texts (1)