Kalanirnaya (Kalamadhaviya) 4.p69

4.p69

niśītha-paryyanto jaghanyaḥ kālaḥ| 'naktaṃ prakurvīta rātrau' — iti vacanābhidhānāt| a-saura-nakteṣu sāmyena vaiṣamyeṇa vā dina-dvaye pradoṣa-vyāptau, paredyureva naktaṃ kāryyam| sāyaṅkālasya gauṇasya tathā-vyāptatvāt| atrāpyekabhaktavadanyāṅga-naktopavāsa-sthānīya-naktayornirṇayo draṣṭavyaḥ | yathokta-lakṣaṇa-lakṣitayorekabhakta-naktayorekasmin dine yadā prasaktistadā kathaṃ karttavyam? na caitādṛśī prasaktireva nāstīti śaṅkanīyam| bhaviṣyottara-purāṇokte rathasaptamīvrate kadācittat-prasakteḥ | tathā hi, tatra, tṛtīyādiṣu saptamyanteṣu pañcasu dineṣu krameṇaikabhakta-naktāyācitopavāsa-pāraṇāni vihitāni | atra, yadā tṛtīyā yāma-traya-parimitā tataurddhañcaturthī; tadā madhyāhna-vyāpitvāttṛtīyāyāmekabhaktaṃ tatra prāptaṃ, pradoṣavyāpitvāccaturthī-naktamapi tatraiva, tathā sati paraspara-virodho duḥpariharaḥ | acocyate | ekabhaktasya prāthamyāt prabalatvena tasminmukhya-kalpa evānuṣṭheyastadvirodhini tu nakte'nukalpaḥ | sa ca dvividhaḥ ; dināntarānuṣṭhānāt kartrantarānuṣṭhānācca | yadā caturthī paredyurddhaḍḍyā sāyaṃkālaṃ vyāpnoti, tadā tasya gauṇa-kāla-vyāpitvādekaeva karttā dina-bhedena vrata-dvayamanutiṣṭhet| yadā caturthī samā kṣīṇā vā, tadā gauṇakālasyāpyasambhavena pūrvedyureva bhāryyā-putrādinā kartrantareṇa tannaktaṃ karaṇīyam | ||0|| iti nakta-nirṇayaḥ ||0