Pramāṇa · Search · About · API

Kalanirnaya (Kalamadhaviya) 7.p14

Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) 7.p14

Language
Sanskrit

7.p14

vināyaka-vrate kiṃ dinamupādeyamiti vīkṣāyāṃ , pūrva-dinaṃ vidhāya paradinaṃ pratiṣedhati | athocyeta,—“jayā ca yadi saṃpūrṇā”—ityanena karma-kāla-rūpamadhyāhna-samāpti† paryyantatvaṃ na vivakṣitam, kiṃ tarhyastamaya-paryyantatvam,—iti | evaṃ tarhi, pūrva-viddhaiva nāsti, vedhikāyāḥ pūrvatitheḥ saṃpūrṇatve sati vedhyāyāścaturthyāanavakāśatvāt‡ | atha, mā bhūtpūrvaviddhatvaṃ, tathāpi madhyāhna-vyāpinyāṃ jayāyāṃ vihitāyāṃ paredyurmadhyāhnavyāpitvaṃ bādhyate,—iti cet | maivam | na khalūttarasya dinasya heyatve madhyāhna-vyāpitvaṃ kāraṇatayopanyasyate, kintu nāga-viddhatvam | ato nāga-viddhatva-nindāyāṃ vacanasya tātparyyaṃ na caturthī-rahita-jayāvidhāne | anyathā, caturthī-nindāyāmapi tātparyyaṃ prasajyeta | na ca tadyuktam | na hi, vara-ghātāya kanyāmudāhayanti ! vacana-cchāyā tu nāga-viddha(-heyatve kaimutika-nyāya-parā lakṣyate§ ‘yadi’ śabda-prayogāt | yadyapi jayā saṃpūrṇā, tathāpi nāgaviddhā heyā | kimuta jayā-yuktāyāṃ caturthyāṃ sambhavantyāmiti hi vacanavyaktiḥ | madhyāhna-vyāptāviyatī bhaktiḥ kutastyeti cet | caturthīrahitāyāṃ śuddhatṛtīyāyāṃ tavāpi kutobhaktiriti samānaḥ paryyanuyogaḥ | vacana-balādityuttaramasmākamapi | vacanayoḥ paraspara-kalahe pūrvoktābhyāṃ mukhyatva-ni-