Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 12.2-3.3

Nirṇayasindhu 12.2-3.3

Language
Sanskrit

12.2-3.3

pāraṇaṃ tu-“tithiraṣṭaguṇaṃ hanti nakṣatraṃ ca caturguṇam | tasmātprayatnataḥ kuryāttithikṣānte
ca pāraṇam” iti brahmavaivartāt | “tithyarkṣayoryadā chedo nakṣatrāntamathāpi vā | ardharātre'thavā kuryātpāraṇaṃ tvaparehani ” | iti hemādrau vacanāccārdharātre'pyubhayānte'nyatarānte
veti mukhyaḥ pakṣaḥ | 'sarveṣvevopavāseṣu divā pāraṇamiṣyate' iti brahmavaivarta tvanyaviṣayam | dine mukhyakālalābhe'nyatarānte vā jñeyam | gauḍāstu-“na rātrau pāraṇaṃ kuryādṛte vai
rohiṇīvratāt | tatra niśyapi tatkuryādvarjayitvā mahāniśām” iti brahmāṇḍapurāṇādrātrau
sārdhapraharamadhye kāryamityāhuḥ || 'mahāniśā tu vijñeyā madhyamaṃ madhyayāmayoḥ ' || tathā‘madhyamaprahare mātre vijñeyā tu mahāniśā' iti smṛtyantarāt || kalpatarau madanaratne
caivam || kāmadhenau gargastu-‘mahāniśā tu vijñeyā madhyamaṃ praharadvayam' ityāha | vṛddhaśātātapastu-‘mahāniśā dve ghaṭike rātrau madhyamayāmayoḥ' ityāha || vedapāṭhaparametadityanye | 'mahāniśāyāmanyatarānte tṛtīyadine pāraṇam | 'aparehani' iti pāraṇottaradinaparatvāt | ubhayāntāpekṣaṇādityāhuḥ || tattvaṃ tu mahāniśārtorvāganyatarāntalābhe
mahāniśāniṣedhaḥ | mahāniśāyāmeva lābhe tatraiva pāraṇamiti || divodāsastu" rajanīpraharaṃ yāvatpravṛttiḥ karmaṇo matā | pāraṇaṃ tāvadeveṣṭaṃ pramādānna bhavedyadi” iti skāāndādūrdhvaṃ niṣedhamāha || tannirmūlam | aśaktau tu vahnipurāṇe'bhānte kuryāttithervāpi śastaṃ bhārata pāraṇam' iti || gāruḍe viṣṇudharme ca - "jayantyāṃ
pūrvaviddhāyāmupavāsaṃ samācaret | "tithyante votsavānte vā vratī kurvīta pāraṇam ||”