Nirnayasindhu 12.2.2

12.2.2

rātriyuktāṃ prakurvīta viśeṣeṇendusaṃyutām ” iti purāṇāntarāt | “ śrāvaṇe bahule pakṣe
kṛṣṇajanmāṣṭamīvratam | na karoti naro yastu bhavati krūrarākṣasaḥ ” iti bhaviṣyokteśca
kevalāṣṭamyāṃ evopoṣyātvāvagateḥ saiva rohiṇīyuktā jayantī | “ kṛṣṇāṣṭamyāṃ bhavedyatra
kalaikā rohiṇī yadi | jayantī nāma sā proktā upoṣyā sā prayatnataḥ ”
iti vahnipurāṇāt | “aṣṭamī kṛṣṇapakṣasya rohiṇīṛkṣasaṃyutā | bhavetprauṣṭhapadeḥ māsi
jayantī nāma sā smṛtā ” iti viṣṇu rahasyadivacanācca || jyotirādivatsaṃjñayā karmabhedaḥ
rohiṇī yogaścāhorātraṃ mukhyaḥ | niśīthamātre madhyamaḥ | divasādāvadhamaḥ “ ahorātraṃ
tayoryogo hyasaṃpūrṇo bhavedyadi | muhūrta mapyahorātre yogaścettāmupoṣayet ” iti vāsiṣṭhasaṃhitokteḥ | “ardharātre tu yogoyaṃ tārāpatyudaye sati |” niyatātmā śuciḥ snātaḥ pūjāṃ
tatra pravarttayet ” iti viṣṇudharmokteḥ | “ vāsare vā niśāyāṃ vā yatra svalpāpi rohiṇī
viśeṣeṇa nabhomāse saivopoṣyā manīṣibhiḥ” iti purāṇāntarācca | viśeṣeṇeti śruterbhādrapadepīdam | ‘śrāvaṇe vā nabhasye bhavedbhūvam’ iti vakṣyamāṇāt || gauḍāstu-niśītha
eva rohiṇīyoge jayantī nānyathetyāhuḥ || tanna | ‘vāsare niśāyāṃ’ iti virodhāt
yogāviśeṣādguṇāt phalamityanye | tepyakaraṇe doṣaśruterupekṣyāḥ
tatra vratanirṇayaḥ
ataḥ ‘karmaṇo yasya yaḥ kāla’ ityādivacanāt pūrvatraiva prāpteḥ paradine satopi rohiṇīyogasya na prayojakatvam | anyathā budhavāraderapi tattvāpatteḥ | kiṃ ca | jayantīśabdo rātriviśeṣavacanaḥ | “abhijinna nāma nakṣatraṃ jayantī nāma śarvarī | muhūrto vijayo nāma yatra