Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 12.3-2

Nirṇayasindhu 12.3-2

Language
Sanskrit

12.3-2

iti || atropākarmānantaryasya pūrṇātithau vārṣikāsthānuvādo na tu vidhiḥ
gauravāt prayogavidhibhede ca kramāyogācchūdrādau tadayogācca || tena paredyurupākaraṇepi
pūrvedyuraparāhne tatkaraṇaṃ siddham || idaṃ bhadrāyāṃ na kāryam | “bhadrāyāṃ dve na kartavye śrāvaṇī
phālgunī tathā | śrāvaṇī nṛpatiṃ hanti grāmaṃ dahati phālgunī " iti saṃgrahokteḥ | tatsattve tu rātrāvapi tadante kuryāditi nirṇayāmṛte || idaṃ pratipadyutāyāṃ na kāryam || “ nandāyā darśane rakṣā balidānaṃ daśāsu ca | bhadrāyāṃ gokulakrīḍā deśanāśāya jāyate "
iti madanaratne brahmavaivartāt || bhaviṣye- " upalipte gṛhamadhye dattacatuṣke nyasetkumbham
pīṭhe tatropaviśedvājāmātyaiśca sumuhūrte || tadanu purodhā nṛpate rakṣāṃ badhnīt mantreṇa || "
idaṃ rakṣābandhanaṃ niyatakālatvāt bhadrāvarjyagrahaṇādinepi kāryaṃ holikāvat | grahasaṃkrāntyādau rakṣāniṣedhābhāvāt | 'sarveṣāmeva varṇānāṃ sūtakaṃ rāhudarśane' iti tatkālamātraniṣedhācca | “ trayodaśyādito varjya dinānāṃ navakaṃ dhruvam | māṅgalyeṣu samasteṣu grahaṇe candrasūryayoḥ " iti yo niṣedhaḥ sopyaniyatakālīnakarmapara eva | natvanyatra | anyathā holikāyāṃ
kā gatiḥ || ata eva - " nitye naimittike japye homayajñakriyāsu ca | upākarmaṇi cotsarge grahavedho na vidyate " iti || niyatakālīne tadabhāva iti dik || upākarmaṇi
taddinābhinnaparaṃ tatra tanniṣedhādityuktaṃ prāk mantrastu - " yena baddho balī rājā dānavendro
mahābalaḥ | tena tvāmapi badhnāmi rakṣe mā cala mā cala || brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ śūdrairanyaiśca mānavaiḥ | kartavyo rakṣitācāro dvijān saṃpūjya śaktitaḥ " iti
hayagrīvotpattiḥ
atraiva hayagrīvotpattiḥ| taduktaṃ kalpatarau-“śrāvaṇyāṃ śravaṇe jātaḥ pūrvaṃ hayaśiśa haraḥ
jagāda sāmavedaṃ tu sarvakalmapanāśanam || snātvā saṃpūjayettaṃ tu śaṃkhacakragadādharam
śravaṇākarmanirṇayaḥ
atrāśvalāyanena śravaṇākarmoktam | 'śrāvaṇyāṃ paurṇamāsyāṃ śravaṇākarma' iti | tatrāstamayayoginī grāhyā | 'astamite sthālīpākaṃ śrapayitvā' iti sūtrāt | ata
evāṣṭau niśīthau darśaprayogāṃntaḥpāta niyamāttadaṅgaiḥ prasaṅgasiddhiruktā dvādaśe | anyathā paredyuḥ prāptau kaḥ prasaṅgaḥ prasaṅgasya || yājñikāstu pūrṇimādarśaśabdayoḥ parvāntyakṣaṇavadahorātravācitvāttatraiva karmakālavyāptigrāhyeti vikṛtitvāccheṣaparvaicchanti
śrāvaṇakṛṣṇadvitīyāyāmaśūnyavratanirṇayaḥ
śrāvaṇādimāsacatuṣṭayakṛṣṇapakṣadvitīyāsu aśūnyavratam | tatra candrodayavyāpinī
dinadvaye sattve pareti nirṇayāmṛte || iti kamalākarabhaṭṭakṛte nirṇayasindhau śrāvaṇamāsaḥ samāptaḥ
iti śrīmīmāṃsakarāmakṛṣṇabhaṭṭātmajakamalākarabhaṭṭakṛte nirṇayasindhau paṃ0 jvālāprasādamiśrakṛtabhāṣāṭīkāyāṃ śrāvaṇamāsaḥ samāptaḥ
bhādrapadamāsaḥ
siṃhasaṃkrātinirṇayaḥ
siṃha parāḥ ṣoḍaśa ghaṭikāḥ puṇyakālaḥ | anyat pūrvavat
goprasave śāntiḥ
atra goprasave'dbhutasāgare nāradaḥ- "bhānau siṃhagate caiva yasya gauḥ samprasūyate | maraṇaṃ
tasya nirdiṣṭaṃ ṣaṇḍhirmāsairna saṃśayaḥ || tatra śāntiṃ pravakṣyāmi yena saṃpadyate śubham
prasūtāṃ tatkṣaṇādeva tāṃ gāṃ viprāya dāpayet || tato homaṃ prakurvīta ghṛtāktai rājasarṣapaiḥ
āhutīnāṃ ghṛtāktānāmayutaṃ juhuyāttattaḥ

Linked texts (1)