Nirnayasindhu 14.2-7.3

14.2-7.3

vā hatāḥ | tena kāryaṃ caturdaśyāṃ teṣāṃ tṛptimabhīpsatā || ” nāgarakhaṇḍe-“ apamṛtyurbhavedyeṣāṃ śastramṛtyustathāpi vā | śrāddhaṃ teṣāṃ prakarttavyaṃ caturdaśyāṃ narādhipa ||” etacca-‘prāyo'nāśakaśastrāgniviṣodakodbandhanaprapatanaiścecchatām ' iti gautamoktadurmaraṇopalakṣaṇaṃ ekayoganirddeśāt | “ sarveṣāṃ tulyadharmāṇāmekasyāpi yaducyate | sarveṣāṃ tatsamaṃ jñeyamekarūpā hi
te smṛtāḥ ” ityuśanasokteśca || tacca kṛtakriyāṇāmeveti vakṣyāmaḥ | marīciḥ-“ viṣaśastraśvāpadāhitairyagbrāhmaṇaghātinām | caturdaśyāṃ kriyāḥ kāryā anyeṣāṃ tu vigarhitāḥ ||”
atra brāhmaṇaghātī tena hato, na tu brahmahā | tasya patitatvāditi śūlapāṇiḥ || atroddeśyaviśeṣaṇasyāvivakṣitatvāt | strīṇāmapi śastrādihatānāmekoddiṣṭaṃ kāryaṃ, na pārvaṇamiti
śrīdattopādhyāyaḥ || ‘ idaṃ viṣādihatānāmeva na prasavādimṛtānām ' iti vācaspatiḥ
yattu śākaṭāyanaḥ-“ jalāgnibhyāṃ vipannānāṃ saṃnyāse vā gṛhe pathi | śrāddhaṃ kurvīta teṣāṃ vai
varjayitvā caturdaśīm” iti || tatprāyaścittārthajalādimṛtaviṣayamityākare uktam || ata
eva vaidhatvāt sahagamanepi na kāryamiti hemādriḥ || etacca daivayuktamekoddiṣṭaṃ kāryamityuktaṃ
prayogapārijāte-“pretapakṣe caturdaśyāmekoddiṣṭaṃ vidhānataḥ | daivayuktaṃ tu tacchrāddhaṃ pitṝṇāmakṣayaṃ bhavet || tacchrāddhaṃ daivahīnaṃ cetputradāradhanakṣayaḥ | ekoddiṣṭaṃ daivayuktamityevaṃ manurabravīt ”