Nirnayasindhu 2.2.1

2.2.1

śuklapratipadaparāhṇavyāpinye pūrvā grāhyā | yugmavākyāt 'pratipatsaṃmukhī kāryyā yā bhavedāparāhnikī' iti skāndokteḥ || 'śuklā syātpratipattithiḥ prathamataścetsāparāhne bhavet'
iti dīpikokteśca || aparāhnaśca pañcadhā bhakte dine caturtho bhāgaḥ || tadabhāve sāyāhnavyāpinī grāhyā | 'tadabhāve tu sāyāhnavyāpinī parigṛhyatām' iti mādhavokteḥ || kṛṣṇā
tu parā | 'kṛṣṇā tūttaratokhilā' iti dīpikokteḥ || 'kṛṣṇāpi pūrvaiva' ityanantabhaṭṭāḥ
sarvatithiṣu varjyānyuktāni muhūrttadīpikāyām-“kūṣmāṇḍaṃ bṛhatīphalāni lavaṇaṃ varjya
tilāmla tathā tailaṃ cāmalakaṃ divaṃ pravasatāṃ śīrṣaṃ kapālāntrakam | niṣpāvāṃśca masūsikānphalamatho vṛntākasaṃjñaṃ madhu dyūtaṃ strīgamanaṃ kramātpratipadādiṣvevamāpoḍaśa ||” śīrṣaṃ
nārikelam | kapālam alābu | antraṃ paṭolakam || bhūpālaḥ--“kūṣmāṇḍaṃ bṛhatīṃ kṣāraṃ
mūlakaṃ panasaṃ phalam | dhātrīśiraḥkapālāntraṃ nakhacarmatilāni ca || kṣurakarmāṅganāsevāṃ
pratipatprabhṛti tyajet” nakhaṃ śiṃbī | carma masarikā
dvitīyānirṇayaḥ
‘dvitīyā tu kṛṣṇā pūrvā śuklottarā’ iti hemādriḥ || ‘kṛṣṇādvitīyādimā, pūrvāhne yadi
sā sitā tu parataḥ sarvā’ iti dīpikokteḥ | mādhavānantabhaṭṭamate tu sarvāpi dvitīyā
parā | tathā ca mādhavaḥ–“pūrvedyurasatī prātaḥ paredyustrimuhūrttagā | sā dvitīyā paropoṣyā
pūrvaviddhā tato'nyathā ||” iti
tṛtīyānirṇayaḥ
tṛtīyā tu sarvamate rambhāvyatiriktā paraiva || tena yugmavākyaṃ rambhāvrataviṣayam “rambhākhyāṃ
varjayitvā tu tṛtīyā dvijasattama | anyeṣu sarvakāryeṣu guṇayuktā praśasyate ||” iti