Nirnayasindhu 2.2.15
Nirṇayasindhu 2.2.15
- Language
- Sanskrit
2.2.15
śuddhanyūnatve, śuddhasamatve, vā dvādaśyā nyūnasamatvayorekādaśyāmupavāsaḥ || yāni tu “daśamyanugatā hanti dvādaśī dvādaśīphalam | dharmāpatyadhanāyūṃṣi trayodaśyāṃ tu pāraṇam ||”
iti kaurmādīni daśamīvedhatrayodaśīpāraṇayoḥ niṣedhakāni tāni vihitabhinnaparāṇi
atra mūlavacanāni tadvyavasthā cākare jñeyā || yattu kālahemādrau-“ bahuvākyavirodhena
saṃdeho jāyate yadā | dvādaśī tu tadā grāhyā trayodaśyāṃ tu pāraṇam ||” iti mārkaṇḍeyokteḥ | 'saṃdigdheṣu ca vākyeṣu dvādaśīṃ samupoṣayet ' | tathā-“ vivādeṣu ca sarveṣu
dvādaśyāṃ samupoṣaṇam | pāraṇaṃ ca trayodaśyāmājñeyaṃ māmakīḥ mune || ” iti pādmokteśca
vedhasaṃdehe jyotirvidāṃ vipratipattau vā parā : kāryetyuktam || tadvaiṣṇavaviṣayamityalaṃ
bahunā
athātropayuktaṃ kiṃciducyate | tatra daśamyāmekādaśīyoge daśamīmadhye eva bhojanaṃ
kāryam | 'ekādaśyāṃ na bhuñjīta ' iti tasyā eva nimittatvāt || 'niṣedhastu nivṛtatyātmā kālamātramapekṣate ' iti devalokteśca || kecittu ekādaśīvratāṅgatvena pūrvedyurekabhaktavidhānādvidhisapṛṣṭe ca niṣedhānavakāśānna kāmyavratāṅge bhojananiṣedhaḥ pravartate | tenaikādaśīmadhyepi pūrvadine bhojanamityāhuḥ || atrādhikārī mādhavīye kātyāyanenoktaḥ“aṣṭavarṣādhiko martyo hyaśītinyūnavatsaraḥ | ekādaśyāmupavasetpakṣayorubhayorapi || ”
iti
strīṇāṃ bharturanujñayā vratavidhiḥ
bhaviṣye-'brahmacārī ca nārī ca śuklāmeva sadā gṛhī' iti || yattu viṣṇuḥ-"patyau jīvati