Nirnayasindhu 2.2.17
Nirṇayasindhu 2.2.17
- Language
- Sanskrit
2.2.17
nopavāsaḥ praṇaśyati' atyaye kaṣṭe||viṣṇurahasye- “gātrābhyaṅgaṃ śiro'bhyaṅgaṃ tāmbūlaṃ cānulepanam | vratastho varjayetsarvaṃ yaccānyanna nirākṛtam||"eṣu prāyaścittamuktaṃ nirṇayāmṛte saṃgrahe-“stenahiṃsakayoḥ sakhyaṃ kṛtvā stainyaṃ ca hiṃsanam | prāyaścittaṃ vratī kuryājjapennāmaśatatrayam || mithyāvāde divāsvāpe bahuśo'mbuniṣevaṇe | aṣṭākṣaraṃ vratī japtvā śatamaṣṭottaraṃ
śuciḥ ||” tatraiva paiṭhīnasiḥ- “tāmbūlacarvaṇe strīsaṃbhoge māṃsaniṣevaṇe | vratalopo na cetkuryātkṛṣṇāvaṅgunivarjanam || ” iti | kṛṣṇekādaśīdhvadgojananiṣedhamātraparipālane tu
tāmbūlacarvaṇādāvāpi na doṣa ityarthaḥ || saṃbhoga ṛtukālādānyatra | 'retaḥ sekātmasaṃbhogamṛte'nyatra kṣayaḥ smṛtaḥ' iti kātyāyanokteḥ || hemādrau vasiṣṭhaḥ- “upavāse tathā śrāddhe
na kuryāddantadhāvanam | dantānāṃ kāṣṭhasaṃyogo dahatyāsaptamaṃ kulam || ” kāṣṭhagrahaṇānmṛlloṣṭhādyaniṣedha iti hemādriḥ | viṣṇurahasye-“ śrāddhopavāsadivase khāditvā dantadhāvanam
gāyatryā śatasaṃpūtanambu prāśya viśudhyati ||” | nirṇayāmṛte vyāsaḥ-'varjayetpāraṇe māṃsaṃ
vratāheyyauṣadhaṃ sadā' iti
tatra śrāddhanirṇayaḥ
ekādaśyāṃ śrāddhaprāptau mādhavīye kātyāyana āha--“upavāso yadā nityaḥ śrāddhaṃ naimittikaṃ bhavet | upavāsaṃ tadā kuryādāghrāya pitṛsevitam || mātāpitroḥ kṣaye prāpte bhavedekādaśī
yadi | abhyarcya pitṛdevāṃśca ājighretpitṛsevitam” iti
hemādryādisarvanibandheṣvapyevam || etena ekādaśīnimittakaṃ śrāddhaṃ dvādaśyāṃ kāryamiti
vadantaḥ parāstāḥ || kiṃca mahālaye--“sa pakṣaḥ sakalaḥ pūjyaḥ śrāddhaṣoḍaśakaṃ prati ” iti
Linked texts (1)
- Paiṭhīnasidharmasūtra (fragments) — Sanskrit