Nirnayasindhu 2.4.1
Nirṇayasindhu 2.4.1
- Language
- Sanskrit
2.4.1
" tatraiva vyāsaḥ- "sinīvālī kuhūrvāpi yadi
somadine bhavet | gosahasraphalaṃ dadyātsnānaṃ vai mauninā kṛtam ||" hemādrau bṛhanmanuḥ"śravaṇāśvidhaniṣṭhādrrānāgadaivatamastake | yadyamā ravivāreṇa vyatīpātaḥ sa ucyate ||"
nāgaṃdaivatamaśleṣā | mastako mṛgaśiraḥ | prathamapāda ityanye | sa ca sarveṣām || ayeṣṭikālaḥ gobhilaḥ-“pakṣāntā upavastavyāḥ pakṣādayo'bhiyaṣṭavyāḥ' iti | upavāsonvādhānam | tatra madhyāhne tatpūrvaṃ vā parvapratipatsaṃdhau taddine yāgaḥ | "pūrvāhne vātha madhyāhne
yadi parva samāpyate | upoṣya tatra pūrvedyustadaharyāga iṣyate ||" iti laugākṣivacanāt
tatra dvedhā vibhāgaḥ-"āvarttanāttu pūrvāhno hyaparāhnastataḥ paraḥ | madhyāhnastu tayoḥ saṃdhiryadāvartanamucyate" iti madanaratne vacanāt || madhyāhnādūrdhvaṃ saṃdhau mādhavamate pare'hni yāgaḥ
"aparāhne'tha vā rātrau yadi parva samāpyate | upoṣya tasminnahani śvobhūte yāga iṣyate"
iti laugākṣiṇokteḥ || hemādristvaparāhnasaṃdhāvapi paradine pratipaccaturthāṃśe candrodaye ca
sati dvitīyādviṣvatyantakṣaye sati pūrvedyuryāgaḥ "parvaṇoṃśe dvitīye tu yaṣṭavyaṃ tu dvijātibhiḥ | dvitīyāsahitaṃ yasmāddūṣayaṃtyāśvalāyanāḥ " iti
dvitīye tviti kaimutikanyāyena turyāṃśaparam | turīyetviti śūlapāṇau pāṭhaḥ spaṣṭārtha eva
tathā--“bhūtā pañcadaśī pūrṇā dvitīyā kṣayagāminī | carudiṣṭiramāyāṃ syādṛte kavyādikī kriyā'' iti baudhāyanavacanāccetyūcivān || madanaratnepi--“caturdaśī caturyāmā