Nirnayasindhu 2.4.26

2.4.26

darśanottaraṃ muktiparyantamastyeva yogyateti tadapi pratijñāmātram || kiṃca grastāste- 'tayoḥ paredyurudaye dṛṣṭvā'bhyavaharecchuciḥ' ityādivākyavaiyarthyāpattiḥ | cākṣuṣajñānānyathānupapattyaivārthārdudaye jñānasiddheḥ || nanu muktisnāne śāstrīyameva jñānaṃ nimittaṃ na cākṣuṣam || "candrasūryagrahe
nāḍyāttasminnahani pūrvataḥ | rāhorvimuktiṃ vijñāya snātvā kurvīta bhojanam” iti vṛddhagautamena
vijñāyeti jñānamātrokteḥ || yattu-'muktiṃ dṛṣṭvā tu bhoktavyaṃ snānaṃ kṛtvā tataḥ param' iti tadapi
jñānamātraparam | "meghamālādidoṣeṇa yadi muktirna dṛśyate | ākalayya tu taṃ kālaṃ snātvā
bhuñjīta vāgyataḥ” iti gaur̤anibandhe vacanāt || maivam | ajñātasya nimittatvābhāvena nimittamahimnaiva jñānalābhe vākyavaiyarthyāt | grastāstepi tadāpatteśca
viśiṣṭasyānuvāde vākyabhedāpatteḥ || na ca havirārtivadviśiṣṭaṃ nimittamiti vācyam
ārttimātrasya hi nimittatve nirnimeṣādyārterapi tattvāpatternaimittikatvabhaṅgādyuktaṃ viśiṣṭoddeśatvam || iha tu grahaṇamātrasya nimittatve na kācit kṣatiḥ || tasmāddarśanavākyānāṃ
grastāstaviṣayatvādanādeśyagrahaparatvādvā jñānasya cārthataḥ prāptestadeva nimittaṃ tena meghādyācchādane'ndhādeśca snānādi bhavatyevetyalaṃ vedabāhyaiḥ saṃlāpena || iti grahaṇanirṇayaḥ
samudrasnānanirṇayaḥ
atha samudrasnānam || āśvalāyanaḥ-"samudre parvasu snāyādamāyāṃ ca viśeṣataḥ | pāpairvimucyate