Nirnayasindhu 2.4.3
Nirṇayasindhu 2.4.3
- Language
- Sanskrit
2.4.3
bhavati” iti | śrutyantare'pi-‘yadahaḥ paścāccandramā abhyudeti tadaharyajannimām̐llokānabhyudeti' iti | idaṃ bahuvṛcāpāstambaviṣayam || madanaratnepyevam | āpastambabhāṣyārthasaṃgrahepyevam || ataḥ pakṣadvayasya svasvasūtrādvayavastheti tattvam || 'dūṣayantyāśvalāyanāḥ'
iti tu pūrvāhnasaṃdhiviṣayamiti mādhavaḥ || śeṣaparvaṇīṣṭau viśeṣamāha mādhavīye gārgyaḥ- :
“pratipadyapraviṣṭāyāṃ yadi ceṣṭiḥ samāpyate | punaḥ praṇīya kṛtsneṣṭiḥ karttavyā yāgavittamaiḥ||”
gṛhyāgnernāyaṃ niyama iti madanapārijātaḥ || evaṃ parvāntyāṃśaḥ pratipadaśca trayoṃ'śā yāgakāla uktaḥ || kacit pratipattṛtīyāṃśe'pi yāgaḥ-“saṃdhiryadyaparāhne syādyāgaṃ prātaḥ parehani
kurvāṇaḥ pratipadbhāge caturthepi na duṣyati” iti vṛddhaśātātapokteḥ || etatpūrṇimāparamiti
madanaratne || parvaṇi pratipadaḥ kṣayasya vṛddheścārddhaṃ prakṣipya saṃdhirjñeyaḥ | tadāha mādhavaḥ-“vṛddhiḥ pratipado yāsti tadardhaṃ parvaṇi kṣipet | kṣayasyārdhaṃ tathā kṣiptvā saṃdhirnirṇayitāṃ sadā"
iti || kātyāyanopi-“parehni ghaṭikā nyūnāstathaivābhyadhikāśca yāḥ | kṣitvā tadardhaṃ pūrvasmin hrāsavṛddhī prakalpayet” iti || evaṃ smārtasthālīpākopi jñeyam || tatreṣṭisthālīpākānvādhānagṛhapraveśanīyahomānantarabhāvinvāṃ paurṇamāsyāṃ prārambhaṇīyau, na tu darśa
malamāsādāvapyārambhaḥ
yadyārambhe malamāsapauṣamāsaguruśukrāstādi bhavati tadāpyārambhaḥ kāryaḥ || yāni tu"uparāgodhimāsaśca yadi prathamaparvaṇi | tathā malimluce pauṣe nānvārambhaṇamiṣyate
Linked texts (1)
- Kālamādhavakārikāḥ — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit