Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 2.p1.6

Nirṇayasindhu 2.p1.6

Language
Sanskrit

2.p1.6

yāmyodaggayane sati || tadā saṃkrāntikāle syuruktā viṣṇupadādayaḥ ||" iti || ayanāṃśacyutirūpe saṃkrāntikālepi viṣṇupadādayaḥ pravarttante | tena tat prayuktaṃ puṇyakālādi tatrādi jñeyamiti sa eva vyācakhyau || tacca meṣāyanaṃ vṛṣāyanāmityādi sarvatra jñeyam || mādhavīyepi
jābāliḥ- "saṃkrāntiṣu yathā kālastadīyepyayane tathā | ayane viṃśatiḥ pūrvā makare viṃśatiḥ
parā ||" iti || makarāyaṇe pūrvāḥ viṃśatighaṭikāḥ puṇyāḥ, makarasaṃkrāntau tu paścādviṃśatiḥ
puṇyāḥ | anyatrāyane tatsaṃkrāntivadityarthaḥ
viṣṇupadādinirṇayaḥ
viṣṇupadādisvarūpaṃ ca dīpikāyāmuktam-haryyaṅghrivṛṣabhasiṃhavṛścikaghaṭeṣvarkasya yaḥ saṃkramaḥ kanyāmīnadhanurnṛyukṣu ṣaḍaśītyākhyaṃ tulāmeṣayoḥ | proktaṃ tadviṣuvaṃ jhaṣeyanamudakkakaiṭake dakṣiṇam ||"
iti || haryyaṅghrirviṣṇupadam, nṛyuk mithunam || atra ca piṇḍarahitaṃ śrāddhaṃ kuryāt || tathā
cāparārke mātsye-"ayanadvitaye śrāddhaṃ viṣuvadvitaye tathā | saṃkrāntiṣu ca sarvāsu piṇḍanirvapaṇādṛte ||” iti || śrāddhaśūlapāṇistu asya nirmūlatvāt, samūlatvepi "tataḥ prabhṛti
saṃkrāntāvu Summer rāgādiparvasu | tripiṇḍamācarecchrāddhamekoddiṣṭaṃ mṛtāhani ||" iti mātsyoktergrahaṇāyagrahaṇavadvikalpa eva ityāha || tanna || asya pārvaṇānuvādakatvena piṇḍāvidhāyakatvāt
piṇḍo vyaktiḥ || anyathaikapade piṇḍānuvāde tritvavidhau vaṣaṭkartuḥ prathamabhakṣavadvairūpyāpatteḥ
tathā cobhayasamūlatve piṇḍarahitaṃ pārvaṇaṃ kartavyamityubhayavacanayorarthaḥ || tripiṇḍaśabdenaikoddiṣṭavyāvarttanamātram || maṅgalakṛtyeṣu viśeṣamāha jyotirnibandhe nāradaḥ- "tyājyāḥsūryasya