Nirnayasindhu 2.p3.1

2.p3.1

atha malamāsaḥ | tatraikamātrasaṃkrāntirahitaḥ sitādiścāndro māso malamāsaḥ || ekamātrasaṃkrāntirāhityamasaṃkrāṃtatvena saṃkrāṃtidvayavattvena ca bhavatīti | malamāso dvedhā-adhimāsaḥ kṣayamāsaśceti || taduktaṃ kāṭhakagṛhye-'yasminmāse na saṃkrāntiḥ saṃkrāntidvayameva vā | malamāsaḥ
sa vijñeyo māsaḥ syāttu trayodaśaḥ ||' iti || satyavratopi-"rāśidvayaṃ yatra māse saṃkrameta
divākaraḥ | nādhimāso bhavedeṣa malamāsastu kevalam ||"iti || adhikamāsasya kālaniyamamāha vasiṣṭhaḥ-'dvātriṃśadbhirmitairmāsairdinaiḥ ṣoḍaśabhistathā | ghaṭikānāṃ catuṣkeṇa patatyadhikamāsakaḥ ||' iti || etacca sāvanādimānena sambhavārthaṃ, na tu niyamārtham || anyathā ṣoḍaśadinādhikadvātriṃśanmāsānantaraṃ kṛṣṇapakṣaniyamena śuklrānitvabhaṃgāpatteḥ | tena nyūnādhikakāle
malamāsapātepi na doṣaḥ || ata evoktaṃ mādhavīye-'māse triṃśattame bhavet' iti
kṣayasyāpi jyotiḥśāstre-'asaṃkrāntamāso'dhimāsaḥ sphuṭaṃ syāddvisaṃkrāntimāsaḥ kṣayākhyaḥ
kadācit | kṣayaḥ kārtikāditraye nānyataḥ syāttadā varṣamadhyedhimāsadvayaṃ ca ||' ekaḥ kṣayātpūrvaḥ, parataścaika ityadhimāsadvayaṃ bhavatītyarthaḥ | atra viśeṣamāha jābāliḥ-'māsadvaye'bdamadhye
tu saṃkrāntirna yadā bhavet | prākṛtastatra pūrvaḥ syādadhimāsastathottaraḥ' || iti || uttara eva
kālādhikyaṃ, na pūrvasminnityarthaḥ || yattu brahmasiddhānte-'caitrādarvāṅ nādhimāsaḥ paratastvadhiko