Nirnayasindhu 24.2-6
Nirṇayasindhu 24.2-6
- Language
- Sanskrit
24.2-6
iti || tarpaṇaprakārastu hemādrau-" ekaikena
tilairmiśrāndadyācca trīṃalāñjalīn | saṃvatsarakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati ||" tathā
madanaratne skānde | "dakṣiṇābhimukho bhūtvā tilaiḥ savyaṃ samāhitaḥ | devatīrthena devatvāttilaiḥ pretādhipo yataḥ ||" tathā 'yajñopavītinākāryaṃ prācīnā vītinā tatheti |' idaṃ
jīvatpitṛkeṇāpi kāryam | 'jīvatpitāpi kurvīta tarpaṇaṃ yamabhīṣmayoḥ' iti pādmokteḥ
atra bhīṣmatarpaṇamapyuktaṃ divodāsīye tatprakārastu māghe vakṣyate || iti narakacaturdaśī
kārtikāmāvāsyānirṇayaḥ
kārtikāmāvāsyāyāṃ prātarabhyaṅgaṃ kuryāt || taduktaṃ kālādarśa-"pratyūṣa āśvayugdarśa
kṛtābhyaṅgādimaṅgalaḥ | bhaktyā prapūjayeddevīmalakṣmīvinivṛttaye ||" asya vyākhyāne
ādiśabdātpaścādgudakasnānāderupasaṃgrahaḥ | taduktaṃ puṣkarapurāṇe-" svātīsthite ravāvinduryadi svātigato bhavet | paścātvagudakasnāyī kṛtābhyaṅgavidhirnaraḥ || nīrājito
mahālakṣmīmarcayañchriyamaśnute ||" āśvayugdarśa iti darśaśabdaḥ pratyūṣasvātīyuktatithiparaḥ | taduktaṃ brāhme-" ūrje śukladvitīyāyāṃ tithiṣu svātikṣage | mānavo maṅgalasnāyī naiva lakṣmyā viyujyate ||” tatraiva-“iṣe bhūte ca darśaṃ ca kārtikaprathame dine
yadā svātī tadābhyaṅgasnānaṃ kuryāddinodaye ||” kaśyapasaṃhitāyāṃ tu dīpāvalidarśaṃ
prakramya-“indukṣayepi saṃkrāntau ravau pāte dinakṣaye | tatrābhyaṅgo na doṣāya prātaḥ pāpāpanuttaye” iti || svātīyogaṃ vinā'pyabhyaṅga uktaḥ | mātsye-“ dīpairnīrājanāradya
saiṣā dīpāvalī smṛtā ||”
tatra viśeṣaḥ
atra viśeṣo hemādrau bhaviṣye-“divā tatra na bhoktavyamṛte bālāturāñjanāt | pradoṣasamaye lakṣmīṃ pūjayitvā tataḥ kramāt || dīpavṛkṣāśca dātavyāḥ śaktyā devagṛheṣu ca ||”
tatraivābhyaṅgamabhidhāya-“ evaṃ prabhātasamaye tvamāvāsyā narādhipa | kṛtvā tu pārvaṇaśrāddhaṃ
dadhikṣīraghṛtādibhiḥ || dīpandattvā pradoṣe tu lakṣmīṃ pūjya yathāvidhi | svalaṃkṛtena bhoktavyaṃ sitavastropaśobhinā”