Nirnayasindhu 26.3-4.2
Nirṇayasindhu 26.3-4.2
- Language
- Sanskrit
26.3-4.2
kumbhe ṣoḍaśa ghaṭikāḥ puṇyāḥ | śeṣaṃ prāgvat
phālgunakṛṣṇāṣṭamī sītāṣṭamī
'phālgunasya ca māsasya kṛṣṇāṣṭamyāṃ mahīpate' ityupakramya | “jātā dāśaratheḥ patnī
tasminnahani jānakī | upoṣito raghupatiḥ samudrasya taṭe tadā || rāmapatnīṃ ca saṃpūjya
sītāṃ janakanandinī ||”
phālgunakṛṣṇacaturdaśīnirṇayaḥ
phālgunakṛṣṇacaturdaśī śivarātriḥ || sā ca keṣucidvacaneṣu pradoṣavyāpinī grāhyetyuktaṃ,
keṣucinniśīthavyāpinī | tatrādyā mādhavīye- "trayodaśyastage sūrye catasṛṣveva nāḍiṣu
bhūtaviddhā tu yā tatra śivarātrivrataṃ caret ||" smṛtyantarepi-" pradoṣavyāpinī grāhyā
śivarātriścaturdaśī | rātrau jāgaraṇaṃ yasmāttasmāttāṃ samupoṣayet ||" atra pradoṣo rātriḥ
uttarārdhe tasyā hetutvokteḥ | kāmikepi- "ādityāstamaye kāle asti dvedhā caturdaśī
tadrātriḥ śivarātriḥ syātsā bhaveduttamottamā" iti
dvitīyāpi tatraiva nāradasaṃhitāyām- "ardharātriyutā yatra māghakṛṣṇacaturdaśī | śivarātrivrataṃ tatra sośvamedhaphalaṃ labhet ||" smṛtyantarepi- "bhavedyatra trayodaśyāṃ bhūtavyāptā mahāniśā | śivarātrivrataṃ tatra kuryājjāgaraṇaṃ tathā" || īśānasaṃhitāyām- "māghakṛṣṇacaturdaśyāmādidevo mahāniśi | śivaliṃgatayodbhūtaḥ koṭisūryasamaprabhaḥ || tatkālavyāpinī
grāhyā śivarātrivrate tithiḥ" iti || " ardharātrādadhaścordhvaṃ yuktā yatra caturdaśī | tattithāveva kurvīta śivarātrivrataṃ vratī || nārdharātrādadhaścordhvaṃ yuktā yatra caturdaśī | naiva tatra
vrataṃ kuryādāyuraiśvaryahānitaḥ ||"
ardharātraśca dvitīyayāmāntyatṛtīyayāmādyaghaṭīdvayarūpa iti mādhavaḥ | vacanaṃ tūktaṃ prāk