Nirnayasindhu 33.3

33.3

”
tena kaniṣṭhāyāṃ pūrvajāta eva jyeṣṭho na jyeṣṭhāyāṃ paścājjāta ityarthaḥ || sa eva śrāddhādhikārī || “janmajyeṣṭhena cāhvānaṃ subrahmaṇyāsvapi smṛtam | yamayoścaiva garbheṣu janmatau
jyeṣṭhatā matā ||” devalaḥ-“ yasya jātasya yamayoḥ paśyanti prathamaṃ mukham | saṃtānaḥ
pitaraścaiva tasminjyaiṣṭhayaṃ pratiṣṭhitam ||” bhāgavate tu 'dvau tadā bhavato garbhau sūtiveśaviparyayāt' ityukteḥ paścādutpannasya jyaiṣṭhayamuktam || atra deśācārato vyavasthā | pūrvameva tu
yuktaṃ garbhāṣṭama ityādau viśeṣanirdeśe eva garbhagrahaṇaṃ nānyatra || anyathā tadvaiyarthyāt
sūtikāsnānam
atha sūtikāsnānam || jyotiṣe- "karendrabhāgyānilavāsavāntyamaitrendavāśvidhruvabherhi
puṃsām | tithauvārikte śubhamāmananti prasūtikāsnānavidhiṃ munīndrāḥ ||"
nāmakarma
atha nāmakarma || madanaratne bṛhaspatiḥ- "dvādaśe daśame vāpi janmatoṣi trayodaśe
ṣoḍaśe viṃśatau caiva dvātriṃśe varṇataḥ kramāt ||" yājñavalkyaḥ- 'ahanyekādaśe nāma ||'
hemādrau bhaviṣye- "nāmadheyaṃ daśamyāṃ tu dvādaśyāṃ māsi kecana | aṣṭādaśe'hni tathā vadantyanye manīṣiṇaḥ "|| daśamyāmatītāyāmiti jñeyam || 'āśaucānta nāmadheyam'
iti viṣṇūkteḥ || gṛhyapariśiṣṭepi - 'jananāddaśarātre vyuṣṭe śatarātre saṃvatsare vā nāmakaraṇam |' vyuṣṭe'tīte || jyotirnibandhve gargaḥ- 'amāsaṃkrāntiviṣṭyādau prāptakālepi nācaret ||' śrīdharaḥ- "mitrādityamaghottarāśatabhiṣaksvātīdhaniṣṭhācyutaprājeśāmbiśaśāṅkapauṣṇadinakṛtpuṣyeṣu rāśau sthire | chidrāṃ pañcadaśīṃ vihāya navamīṃ śuddheṣṭame bhārgavajñācāryāmṛtapādabhāgadivase nāmāni kuryācchiśoḥ"
manuḥ- "śarmāntaṃ brāhmaṇasya syādvarmāntaṃ kṣatriyasya tu | vaiśasya dhanasaṃyuktaṃ śūdrasya preṣyasaṃyutam ||" madanaratne nāradīye - "sūtakānte nāmakarma vidheyaṃ svakulocitam | nāmapūrvaṃ
tu māsasya maṅgalaṃ susamākṣaraiḥ ||" tatraiva gārgyaḥ- 'māsanāma gurornāma dadyādbālasya vai
pitā ||' smṛtisaṃgrahe- "kṛṣṇo'nantocyutaścakrī vaikuṇṭho'tha janārdanaḥ | upendro yajñapuruṣo
devastathā hariḥ || yogīśaḥ puṃḍarīkākṣo māsanāmānyanukramāt || ” atra mārgaśīrṣādiścaitrādirvā krama iti madanaratne-“tanmāsanāma prathamaṃ dadyātsaṃbudhya caiva hi | devālayagajāśvānāṃ vṛkṣāṇāṃ vāpikūpayoḥ || sarvāpascreenṇāṃ puṇyānāṃ cihnārthaṃ yoṣitāṃ nṛṇām
kāvyānāṃ ca kavīnāṃ ca paśvādīnāṃ ca sarvaśaḥ || rājaprāsādavāstūnāṃ nāmakarma viśiṣyate ”