Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 34.4.3

Nirṇayasindhu 34.4.3

Language
Sanskrit

34.4.3

yājñavalkyaḥ-“ madhumāṃsāñjanocchiṣṭaśuktastrīprāṇihiṃsanam | bhāskarālokanāślīlaparivādādi varjayet || ” manuḥ- ' abhyaṅgamañjanaṃ cākṣṇorupānacchatradhāraṇam ' varjayediti prakṛtam
pārijāte kaurme-“nādarśa caiva vīkṣeta nācareddantadhāvanam || gurūrucchiṣṭaṃ bheṣajārthaṃ prayuñjīta na kāmataḥ ||” etanniṣiddhamadhvādidviṣayam | anyasya gururucchiṣṭasya sarvadā prāpteḥ
'sa cedvyādhīyīta kāmaṃ gurorucchiṣṭaṃ bheṣajārthaṃ sarvaṃ prāśnīyāt' iti vasiṣṭhokteḥ | jyeṣṭhabhrāturityapi jñeyam | 'pituryeṣṭhasya ca bhrāturucchiṣṭaṃ bhojyam' ityāpastambokteḥ | guruputre tu smṛtyantare uktaṃ-'guruvadguruputraḥ syādanyatrocchiṣṭabhojanāt' || pracetāḥ-“tāmbūlābhyañjanaṃ caiva kāṃsyapātre ca bhojanam | yatiśca brahmacārī ca vidhavā ca vivarjayet || ” yamaḥ-“mekhalāmajinaṃ daṇḍamupavītaṃ ca nityaśaḥ | kaupīnaṃ kaṭisūtraṃ ca
brahmacārī tu dhārayet || agnīndhanaṃ bhaikṣacaryāmadhaḥśayyāṃ gurorhitam | ” kuryāditi śeṣaḥ
mekhalānirṇayaḥ
mekhalāmāhāśvalāyanaḥ-'teṣāṃ mekhalā mauñjī brāhmaṇasya dhanurjyā kṣatriyasyāvī vaiśyasya'
iti || ācāryaḥ-“trivṛtā mekhalā kāryā trivāraṃ syātsabhādṛtā | tadgranthayastrayaḥ kāryāḥ
pañca vā sapta vā punaḥ ||' manuḥ- "mauñjī trivṛtsamā ślakṣṇā kāryā viprasya mekhalā
trivṛtā granthinaikena tribhiḥ pañcabhireva vā | mauñjyabhāve tu kartavyā kuśāśmantakabalvajaiḥ"
atra pravarasaṃkhyāniyama iti vṛddhāḥ
atha daṇḍāḥ
manuḥ-“ brāhmaṇo vailvapālāśau kṣatriyo vāṭakhādirau | paippalodumbarau vaiśyo

Linked texts (18)