Nirnayasindhu 35.3.1

35.3.1

”
“yastu deśānurūpeṇa kulamārgeṇa codvahet | nityaṃ sa vyavahāryaḥ syādvedāccaitatpradṛśyate”
iti caturviṃśatimatāt || caturthīmudvahetkanyāṃ caturthaḥ pañcamopi vā | parāśaramate ṣaṣṭhīṃ
pañcamo na tu paṃcamīm” iti parāśarokteścānukalpatvenāpadi pañcamyādipariṇayanaṃ kāryamiti pratīyate | atra hi-tadabhāve iti spaṣṭamevānukalpatvamuktam | tatra yathāśrutaṃ jñeyam
pūrvoktamarīcivacovirodhāt | vastuni vikalpasaṃbhavāt | “pañcamātsaptamādvīnāṃ yaḥ kanyāmudvaheddvijaḥ | gurutalpī sa vijñeyaḥ sagotrāṃ caivamudvahan” iti viṣṇūkteḥ | parāśarasya
mūlābhāvācca
tasmānmadanapārijātādyuktadiśā dattakasāpatnasaṃbandhādyanupraveśe brāhmaṇādīnāṃ kṣatriyādisapiṇḍaviṣaye vā pūrvoktāni jñeyāni | na tvanukalpa iti bhramitavyam | yattu smṛticandrikāmādhavādaya āhuḥ- ‘tṛtīye saṃgacchāvahai caturthe saṃgacchāvahai iti śatapathaśruteḥ
‘tṛptāṃ jahurmātulasyeva yoṣā bhāgaste paitṛṣvaseyīvapāmiva’ iti || garbhe nu nau janitā
dampatīkaḥ’ iti ca mantravarṇāt
“mātṛṣvasṛsutāṃ kecitpitṛṣvasṛsutāṃ tathā | vivahanti kaciddeśe saṃkocyāpi sapiṇḍatām” iti śātātapokteśca mātulakanyodvāhopi kāryaḥ | 'yadyapi pitṛṣvasṛkanyodvāhopi
prāptastathāpyasvargyaṃ lokavidviṣṭaṃ dharmamapyācarenna tu' iti niṣedhāddeśanāntareṇa tadudvāhasyāvidhānācca na kāryaḥ || ayaṃ tu dākṣiṇātyaṃśiṣṭācārāt kārya iti | naca pūrvoktaśrutīnāmarthavādamātratā | mānāntareṇāsiddhau-' upari hi devebhyo dhārayati' itivadanuvādānupapattyā