Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 41.3-5

Nirṇayasindhu 41.3-5

Language
Sanskrit

41.3-5

” iti
tata ācāryaḥ–"kāśyapagotrāmādityaprapautrīṃ savituḥ pautrīṃ mama putrīmarkakanyāmamukagotrāya varāya dāsye" iti vāgdānaṃ kṛtvā varasya madhuparkaṃ kṛtvā'ntaḥpaṭaṃ dhṛtvā 'svastinaḥ'
iti sūktaṃ japtvā pūrvavatkanyāṃ dattvā arkakanyāmimāmityūhena kanyādānamaṃtramuktavā
dakṣiṇāṃ dadyāt | tato gāyatryā veṣṭitasūtreṇa bṛhatsāmeti mantreṇa kaṃkaṇaṃ badhvā'rkasya
caturdikṣu kumbheṣu viṣṇuṃ saṃpūjyāgniṃ pratiṣṭhāpyāghārānte saṃgobhiriti bṛhaspataye yasmai tvā
kāmakāmāyetyūcā'gnaye vyastasamastavyāhṛtibhirājyaṃ hutvā''cāryāya goyugaṃ dattvā | "mayā
kṛtamidaṃ karma sthāvareṣu jarāyuṇā | arkā'patyāni no dehi tatsarvaṃ kṣantumarhasi" iti
namet || iti dik || iti nirṇayasiṃdhau vivāhaḥ
athāgnyādhānam
ratnamālāyām-“prājāpatye pūṣabhe saddhidaive puṣye jyeṣṭhāsvaindave kṛttikāsu | agnyādhānaṃ
hyuttarāṇāṃ trayepi citrāditye kīrtitaṃ gargamukhyaiḥ" || āśvalāyanaḥ-"agnyādheyaṃ kṛttikāsu rohiṇyāṃ mṛgaśirasi phālgunīṣu viśākhayoruttarayoḥ prauṣṭhapadyoreteṣāṃ kasmiṃścidasante parvaṇi brāhmaṇa ādadhīta grīṣmavarṣāśaratsu kṣatriyavaiśyopakṛṣṭaśa yasminkasmiṃścidṛtāvādadhīta somena yakṣyamāṇo nartuṃ pṛcchenna nakṣatram ||”
somādhāne ṛtvādyanālocanamārttaparam | ‘atho khalu yadaivaina ॱ śraddhopanamedathādadhīta
saivāsya vidhiḥ' iti || 'somena yakṣyamāṇo nartuṃ pṛcchenna nakṣatraṃ tadetadārttasyātivelaṃ
vā śraddhāyuktasya bhavati' iti baudhāyanokteriti || madanaratne vṛddhagārgyaḥ- "puṣyāgneyacyuttarādityapauṣṇajyeṣṭhācitrākarkidvaivendubheṣu | kuryurbahvyādhānamādyaṃ vasantagrīṣmoṣmānteṣvevaviprādivarṇāḥ ||” kālādarśe-"agnihotraṃ darśapūrṇamāsāvapyuttarāyaṇe | upakramya yathākālamupāsīran dvijātayaḥ || somaṃ ca paśubandhaṃ ca sarvāṃśca vikṛtīrapi | saumyāyane
yathākālaṃ vidadhyurgṛhamedhinaḥ ||” atra viśeṣaḥ pūrvamuktaḥ
agnihotrakālaḥ
agnihotrakāla uktaśchandogapariśiṣṭe-“udite'nudite caiva samayādhyuṣite tathā | sarvathā
vartate yajña itīyaṃ vaidikī śrutiḥ ||” eṣāṃ svarūpaṃ tatraiva- "rātrestu ṣoḍaśe bhāge grahanakṣatrabhūṣite | kālaṃ tvanuditaṃ jñātvā homaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ || tatrāprabhātasamaye naṣṭe nakṣatramaṇḍale | raviryāvanna dṛśyeta samayādhyuṣitaṃ ca tat || rekhāmātraṃ pradṛśyeta raśmibhiśca
samanvitaḥ | uditaṃ tadvijānīyāttatra homaṃ prakalpayet

Linked texts (2)