Nirnayasindhu 57.3-2
Nirṇayasindhu 57.3-2
- Language
- Sanskrit
57.3-2
hemādrau-“anyāni ca pavitrāṇi kuśadūrvātmakāni ca || hemātmakapavitrasya hyekāṃ nārhanti vai kalām ||”
śrāddhe havirnirṇayaḥ
atha haviḥ || hemādrau pracetāḥ-“kṛṣṇamāṣāstilāścaiva śreṣṭhāḥ syuryavaśāḷayaḥ | mahāyavā vrīhiyavāstathaiva ca madhūlikāḥ || kṛṣṇāḥ śvetāśca lohāśca grāhyāḥ syuḥ śrāddhakarmaṇi ||” mahāyavā–veṇubījam | madhūlikā yāvanālā iti hemādriḥ kalpataruśca
bhārate-“vardhamānatilaṃ śrāddhamakṣayyaṃ manurabravīt | sarvakāmaiḥ sa yajate yastilairyajate
pitṝn ||” candrikāyāṃ devalaḥ–“iṣṭāpūrte mṛtāhe ca darśavṛddhyaṣṭakāsu ca || pātrebhyasteṣu
kāleṣu deyaṃ naiva kubhojanam
sāyaṇīye–“aṃgodhūmaṃ ca yacchrāddhaṃ māṣamudgavivarjitam | tailapakvena rahitaṃ kṛtamapyakṛtaṃ
bhavet ||” hemādrāvatriḥ–‘agodhūmaṃ ca yacchrāddhaṃ kṛtamapyakṛtaṃ bhavet ||’ tatraiva brāhme–
“yavairtrīhitilairmāṣairgodhūmaiścaṇakaistathā | saṃtarpayeta pitṝn mudraiḥ śyāmākaiḥ sarṣapadravaiḥ
nīvārairhariśyāmākaiḥ priyaṃgubhirathārcayet ||” hemādrau kārṣṇājiniḥ-“yadiṣṭaṃ jīvataścāsīttaddadyāttasya yatnataḥ | sa tṛpto dustaraṃ mārgaṃ tato yāti na saṃśayaḥ ||” kalikāyāmāśvalāyanaḥ–“kadalyādiphalaiḥ śastairmūlairādrrārdrikādibhiḥ | gorasairmadhunā dadhnā śrāddhe saṃtarpayet pitṝn || kadalyāmraphalādīni śrāddhe saṃpādayetsudhīḥ
hemādrau pṛthvīcandrodaye ca mārkaṇḍeyaḥ-"godhūmairīkṣubhirmudgaiḥ satīnaiśravaṇakairapi | śrāddheṣu
dattaiḥ prīyante māsamekaṃ pitāmahāḥ || vidāryā ca bharuṇḍaiśca tilaiḥ śṛṅgāṭakaistathā
kañcukaiśca tathā kandaiḥ karkandhūbadarairapi || pālevatairārukaiścāpyakṣoṭaiḥ panasaistathā
kākolyā kṣīrakākolyā tathā piṇḍālakaiḥ śubhaiḥ || lājābhiśca sadhānābhisrapusaiścārucirbharaiḥ | sarṣapārājakācābhyāmigudai rājajambubhiḥ || priyālāmalakairmukhyaiḥ phalgubhiśca kilaṇṭakaiḥ | vetrāṃkuraistālakaṃdaiścakrikākṣīrikāvacaiḥ || locaiḥ samocairlakucaistathā vai bījapūrakaiḥ | kuṃjātakaiḥ padmaphalairbhakṣyabhojyaiśca saṃskṛtaiḥ || rāgakhāṇḍavacoṣyaiścatrijātakasamanvitaiḥ | dattaistu māsaṃ prīyante śrāddheṣu pitaro nṛṇām
madanaratne kaurme-“kālaśākaṃ ca vāstūkaṃ mūlakaṃ kṛṣṇanālikā ||' praśastānīti śeṣaḥ
hemādrau pṛthvīcandrodaye ca vāyupurāṇe-“kālaśākaṃ mahāśākaṃ droṇaśākaṃ tathārdrakam
bilvāmalakamṛdvīkāpanasāmrātadāḍimam || cavyaṃ pālivaṭākṣoṭaṃ kharjūraṃ ca kaserukam
kovidāraśca kaṃdaśca paṭolaṃ bṛhatīphalam || pippalī maricaṃ caiva elā śuṇṭhī ca saindhavam | śarkarāguḍakarpūrabadarīdroṇapatrakam”
Linked texts (9)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Pracetassmṛti (fragments) — Sanskrit
- Kārṣṇājinismṛti (fragments) — Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Śrāddhakaumudī — Govindānanda 1500, Sanskrit
- Kālasāra — Nārāyaṇa Jyotirvit, Sanskrit
- Kālasāra — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- Śrāddhadīpa — Divyasiṃha Mahāpātra 1640, Sanskrit
- Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit