Nirnayasindhu 57.2-10

57.2-10

” iti hemādrau vārāhokteḥ || striyastu
pādme- "muktakacchā tu yā nārī muktakeśī tathaiva ca | hasate vadate caiva nirāśāḥ pitaro
gatāḥ” || āśvalāyanaḥ-"śrāddhehni bhojayedvāstau na bālānāpi yatnataḥ | prākpiṇḍadānādgandhādyairnālaṃkuryātsvavigraham ||” vāstau-gṛhe
atha śrāddhavastūni
tatrādau kuśāḥ || pṛthvīcandrodaye dakṣaḥ- 'samitpuṣpakuśādīnāṃ dvitīyaḥ parikīrtitaḥ ||'
aṣṭadhā bhaktadine dvitīyo bhāga ityarthaḥ || tatraiva yamaḥ- “samūlastu bhaveddarbhaḥ pitṝṇāṃ
śrāddhakarmaṇi | mūlena lokān jayati śakrasya sumahātmanaḥ ||” vyāsaḥ- “tarpaṇādīni
kāryāṇi pitṝṇāṃ yāni kānicit | tāni syurdviguṇairdarbhaiḥ saptapatrairviśeṣataḥ ||” śālaṃkāyanaḥ- “sapiṇḍīkaraṇaṃ yāvadṛjudarbhaiḥ pitṛkriyā | sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃ dviguṇairvidhivadbhavet ||”
śaṅkhaḥ-“anantargarbhiṇaṃ sāgraṃ kauśaṃ dvidalameva ca | prādeśamātraṃ vijñeyaṃ pavitraṃ yatra kutracit ||” hārītaḥ-“pavitraṃ brāhmaṇasyaiva caturbhidarbhapiñjulaiḥ | ekaikaṃ nyūnamuddiṣṭaṃ varṇe
varṇe yathākramam ||” smṛtyarthasāre-'sarveṣāṃ vā bhaveddvābhyāṃ pavitraṃ granthiyutaṃ navam ||' ratnāvalyām-'dvayostu parvaṇormadhye pavitraṃ dhārayedbudhaḥ ||' hemādrau skānde-“anāmikādhṛtā
darbhā hyekānāmiyāpi vā | dvābhyāmanāmiyābhyāṃ tu dhāryaṃ darbhapavitrake ||' pavitrābhāve tu tatraiva sumantuḥ-“samūlāgrau vigarbho tu kuśau dvau dakṣiṇe kare | savye caiva tathā
trīnvai vibhṛyātsarvakarmasu”
baudhāyanaḥ-'hastayorubhayordvau dvāvāsanepi tathaiva ca ||' darbhagṛhaṇe mantramāha śaṅkhaḥ-viriñcinā sahotpanna parameṣṭhinisargaja | nuda sarvāṇi pāpāni darbha svastikaro bhava||” smṛtyarthasāre-“huṃphaṭkāreṇa mantreṇa sakṛcchittvā samuddharet ||' bhāradvājaḥ-“pretakriyārthaṃ pitrarthamabhicārārthameva ca | dakṣiṇābhimukhaśchindyātprācīnāvītiko dvijaḥ ||” kuśābhāve'
parārke sumantuḥ-“kuśaḥ kāśaḥ śaro gundro yavā dūrvā'tha balvajāḥ | gokeśamuñjakundāśca
pūrvābhāve paraḥ paraḥ ||” kāśādau viśeṣamāha śaṅkhaḥ-“kāśahastastu nācāSecretkadācidvidhiśaṅkayā || prāyaścittena yujyeta dūrvāhastastathaiva ca ||”
pṛthivīcandrodaye yamaḥ--“māsi māsyuddhatā darbhā māsi māsyeva coditāḥ ||' ṣaṭtriṃśanmate--'māsena syādamāvāsyā darbho grāhyo navaḥ smṛtaḥ ||' gṛhyapariśiṣṭe--“ye ca piṇḍāśritā darbhā yeḥ kṛtaṃ pitṛtarpaṇam | hyamedhyāśuciliptā ye teṣāṃ tyāgo vidhīyate ||”
laghuhārītaḥ–“pathi darbhāścitau darbhā ye darbhā yajñabhūmiṣu | staraṇāsanāpiṇḍeṣu ṣaṭ kuśān
parivarjayet || brahmayajñe ca ye darbhā ye darbhāḥ pitṛtarpaṇe | hatā mūtrapurīṣābhyāṃ teṣāṃ tyāgo
vidhīyate”