Nirnayasindhu 58.2-17
Nirṇayasindhu 58.2-17
- Language
- Sanskrit
58.2-17
” tadbhāve laukike-“tataḥ paceyurannāni
nirvāpānaṃtaraṃ śanaiḥ | vaivāhikema़āvanyatra laukike vāpi saṃyataḥ ||” iti kalikāyāṃ saṃgrahokteḥ || pitrarthaṃ nirvāpaṃ kṛtvetyarthaḥ || ata eva hemādrau vāyupurāṇe-‘pitrarthaṃ nirvapedbhūbhau
kūrce vā darbhasaṃskṛte ||”
tatraiva padmamātsyayoḥ–“agnimānnirvapetpaitraṃ caruṃ vā samamuṣṭibhiḥ | pitṛbhyo nirvapāmīti sarvaṃ dakṣiṇato nyaset ||” carugrahaṇānna śākādāviti hemādriḥ || piṇḍapitṛyajñārthapākaviṣayoyaṃ nirvāpa iti tu yuktam || ayaṃ cetareṣāmagniḥ || āśvalāyanānāṃ tu‘guruṇābhibhṛtā anyato vāpakṣīyamāṇā amāvāsyāyāṃ śāntikarma kurvīran’ ityādisūtreṇa pacanāgneratyāgamuktvā ‘ihaivāyamitaro jātavedaḥ |’ ityardharcena ‘śamīmayībhyāmaraṇibhyāmagniṃ manthetsa pacanāgnirbhavati’ iti sūtre vṛttau cokteḥ pacanāgnāveva pākaḥ
baudhāyanenāpyuktam-‘āhṛtapacanāgnimaupāsanaṃ vābhipravrajanti’ iti || smārtāgnau pākastvanyaśākhāviṣaya iti kecit || vastutastu pūrvoktasya sarvādhānaviṣayatvaṃ yuktam
śiṣṭācārepi na pacano dṛśyate || aṇḍavilāyāmapi sarvādhānapakṣe vaiśvadevaśrāddhaṃ ca
pacane kuryāt | anyathaupāsanaṃ ityuktam || agnaukaraṇaṃ tu prayogapārijātādinbhirābdikādisarvaśrāddheṣu piṇḍapitṛyajñavyatiṣaṅgokterlaukike pacane vā pāke kṛtepi
gṛhyāgnau pakvacaruṇaiva kāryamiti pratibhāti || madanaratnepyevam || vidhurotsannāgnyādestu pṛṣṭodivividhānenāgnisaṃpādanamityuktaṃ hariharabhāṣye || iti pākāgniḥ
śrāddhakṛtyanirṇayaḥ
candrikāyāṃ mārkaṇḍeyaḥ- "ahnaḥ ṣaṭsu muhūrteṣu gateṣu prayatāndvijān | pratyekaṃ preṣayetteṣāṃ pradāyāmalakodakam ||" devalaḥ- "tato nivṛtte madhyāhne kṛttaromanakhān dvijān
abhigamya yathānyāyaṃ prayaccheddantadhāvanam || tailamabhyañjanaṃ snānaṃ snānīyaṃ ca pṛthagvidham | pātrairodumbarairdyādvaiśvadaivikapūrvakam
Linked texts (3)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Āśvalāyanagṛhyasūtra — Āśvalāyana, Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit