Nirnayasindhu 58.2-6
Nirṇayasindhu 58.2-6
- Language
- Sanskrit
58.2-6
māhiṣāpavādo'parārke brāhme-“deyaṃ takraṃ tu sadyaskaṃ navanītādanuddhṛtam | āraṇyamahiṣīkṣīraṃ śarkarāsrutisaṃyutam || madhvaktaṃ tuhinaṃ caiva dadyāttadamṛtaṃ yataḥ||”
srutiḥ kṣīraśaraḥ || śrāddhakaumudyāṃ caivam
yadyapi yājñavalkyena-“annaṃ paryuṣitaṃ bhojyaṃ snehāktaṃ cirasaṃsthitam | asnehā api
godhūmayavagorasavikrayāḥ” iti paryuṣitaṃ dadhyādi bhojyamuktam | tathāpi guḍamaricāktasya paryuṣitadoṣotrocyata iti hemādriḥ || tatraivaṃ brāhme-“kālaśākaṃ tandulīyaṃ vāstukaṃ
mūlakaṃ tathā | śākamāraṇyakaṃ caiva dadyācchāddheṣu nityaśaḥ ||” tandulīyaṃ-sūkṣmapatramiti
hemādriḥ || mahārāṣṭrāṇāṃ māṭha iti prasiddham || āraṇyakaṃ-phāṃjīcūcādi | tatraiva“dāḍimaṃ māgadhīṃ caiva nāgarādrakatintiṇīḥ | āmrātakaṃ jīrakaṃ ca kuvaraṃ caiva yojayet ||” māgadhī-pippalī | nāgaraṃ-śuṇṭhī | kuvaraṃ-kustuṃbaraṃ dhaniyā iti prasiddham
vāyavīye-‘agastyasya śikhāstāmrāḥ kaṣāyāḥ sarva eva ca |' śikhā-navapallavāḥ
prabhāsakhaṇḍe-‘ārāmasya tu sīmantāḥ kalāpāḥ sarva eva ca |' sīmantāḥ-navapallavāḥ
kaurme-‘tamālaṃ śatakandaṃ ca madhyāluṃ śītakandalī |' madhyāluḥ-mohalakandaḥ | śītakandalī
rātālu iti prasiddham
śrāddhe varjyahavirnirṇayaḥ
atha varjyam || mārkaṇḍeyapurāṇe- "yaccotkocādinā prāptaṃ patitādyadupārjitam | anyāyakanyāśulkārthaṃ dravyaṃ cātra vigarhitam | pitrarthaṃ me prayacchasvetyuktvā yaccāpyupāhṛtam||"
candrodaye śaṅkhaḥ- "bhūstṛṇaṃ śirasā śigrupālaṅkīmṛcukaṃ tathā | kūṣmāṇḍālābuvārtākakovidārāṃśca varjayet || pippalīṃ maricaṃ caiva tathā vai piṇḍamūlakam | kṛtaṃ ca lavaṇaṃ sarvaṃ
vaṃśāgraṃ ca vivarjayet || rājamāṣān masūrāṃśca kodravān koradūṣakān || lohitān
vṛkṣaniryāsān śrāddhakarmaṇi varjayet
Linked texts (2)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit