Nirnayasindhu 58.2-7
Nirṇayasindhu 58.2-7
- Language
- Sanskrit
58.2-7
" bhūstṛṇaṃ kāśmīradeśe prasiddham | surasā
nirguṇḍīti mādhavaḥ || tulasīti pṛthvīcandrodayaḥ | sā ca bhakṣyatvena niṣiddhā na puṣpatveneti gauḍāḥ
pālaṃkī pālaka iti prasiddhā | mṛcukaṃ jalajaḥ śākaḥ | samukramiti pāṭhe khādiraśāka
iti hemādriḥ || marīcānyārdāṇīti hemādriḥ || kṛtaṃ lavaṇaṃ sāṃbharabhinnam | 'saindhavaṃ
lavaṇaṃ caiva tathā mānasasambhavam |' 'yacca sāmudrikaṃ bhavet' iti śūlapāṇau pāṭhaḥ
'pavitre parame hyete pratyakṣe api nityaśaḥ' iti vāyavīyokteḥ || mānasaṃ sāmbharam
yattu bhaviṣyam- 'tarjanyā dantakāṣṭhaṃ ca pratyakṣaṃ lavaṇaṃ tathā' iti || tatra kṣāralavaṇaṃ khārīti prasiddhaṃ niṣiddham || 'bhuktvā tu kṣāralavaṇaṃ trirātraṃ tu vane vaset' iti brāhmokteriti
śūlapāṇiḥ || kṣīralavaṇamiti pāṭhāt kṣīramiśraṃ lavaṇaṃ niṣiddhamiti vācaspatiḥ || rājamāṣāḥ-rattarā iti prasiddhāḥ || koradūṣakaḥ- caṇakodbhavaḥ
candrikāyāṃ śaṅkhaḥ- “piṇḍālakaṃ ca tuṇḍīraṃ karamardaṃ ca nālikam | kūṣmāṇḍaṃ bahuvījāni śrāddhe dattvā vrajatyadhaḥ ||” piṇḍālakaṃ mahārāṣṭreṣu peṇḍaramiti prasiddham | tuṇḍīraṃ
vimvīphalamiti kaidevaḥ || karamardaṃ karavandāmiti prasiddham | tatraiva-“biḍālocchiṣṭamāṃghrātaṃ śrāddhe yatnena varjayet | kūṣmāṇḍaṃ māhiṣaṃ kṣīramāḍhakyo rājasarṣapāḥ || caṇakā
rājamāṣāśca ghnanti śrāddhaṃ na saṃśayaḥ