Nirnayasindhu 61.2-5.2

61.2-5.2

ābdikādiṣu tu smārtapārvaṇavidhireva || evaṃ mātṛvārṣikādiṣu || māsi śrāddhavikṛtāvaṣṭakāyāṃ mātṛśrāddhe vaikṛtahomena prākṛtahomabādhaḥ || 'anvaṣṭakāsu mātṛśrāddhaṃ na' iti
bhāṣye || tatrāpi śrāddhāntaravat || kriyamāṇe tu yanme mātetyādau guṇatvepi mātṛprādhānyaṃ vivakṣitam | 'māsi śrāddhena kalpo vyākhyātaḥ' iti sūtrāt || 'āgneyyeva
manītākāryam' iti vacanādagniśabdasyaiva vaikṛtadevatābhidhāyitvam || tenāmuṣyā ityatra
'amukaśarmabhyāṃ pitṛbhyām' ityāyūhaḥ kāryaḥ || tacca-'māsi śrāddhe jīvatpitrādīnāṃ
vyutkramamṛtapitrādīnāṃ ca kāryam' ityuktaṃ sudarśanabhāṣye || tatprakārastu vakṣyate
mātā pitrordvitvaudau tu nohāḥ || 'tasmādṛcaṃ nohet' iti niṣedhāt || prakṛtāvūnahābhāvācca
patnī saṃnahyetivat || upadeśimate tūhaḥ || yathā-'yanme mātarau pralulobhatuścaratyāvananuvrate'
ityādyasmatpitṛkṛtamāsikaśrāddhanirṇaye jñeyam | iti dik || anyat prāgvat
atha pariveṣaṇam
taccopavītyevājyena devapūrvam 'āmāsu pakvam' iti pātrāṇyupastīrya kuryāt iti hemādriḥ
bhārate dānadharmepi- "ānyāhutiṃ vinā naiva yatkiñcitpariviṣyate | durācāraiśca yadbhuktaṃ
taṃ bhāgaṃ rakṣasāṃ viduḥ ||" tatraiva śaunakaḥ-'vidhinā devapūrvaṃ tu pariveṣaṇamācaret ||'
tatraiva dharmaḥ- 'phalasyānantatā proktā svayaṃ ca pariveṣaṇe ||' tatraiva vāyubhaviṣyayoḥ'bhāryayā śrāddhakāle tu praśastaṃ pariveṣaṇam
brahmāṇḍe-"nāpavitreṇa naikena hastena na vinā kuśam | nāyasenāyaseneva śrāddhe tu pariveṣayet||” vasiṣṭhaḥ-"āyasena tu pātreṇa yadannaṃ saṃpradīyate | bhoktā viṣṭhāsamaṃ bhuṃkte dāta