Nirnayasindhu 61.2.4
Nirṇayasindhu 61.2.4
- Language
- Sanskrit
61.2.4
yattu–'yādivyā iti maṃtreṇa hasteṣvarghyaṃ viniḥkṣipet' iti || yacca vārāhe- 'tilāmbunā
cāpasavyaṃ dadyādardhyādikaṃ dvijaḥ' iti || yacca vyāsaḥ- “gotrasambandhanāmāni pitṛṇāmnukīrtayan | ekaikasya tu viprasya arghyapātraṃ viniḥkṣipet” || iti | tadbahucātiriktaviṣayam || tata ācāmet | evaṃ mātāmaheṣvapi
āśvalāyanaḥ-saṃsravān samavanīya tābhiradbhiḥ putrakāmo mukhamanakti |' saṃsravaḥ śeṣaḥ
'saṃsravo hi pariśiṣṭo bhavati' iti śatapathaśruteḥ || kecittu hastagalitāmbu vadanti
samavanīyāntye dve pātre pitṛpātram | āsiñceti vṛttiḥ || 'prathame pātre saṃsravān samavanīya' iti kātīyasūtrācca || brāhme tu pratibimbāvalokanamuktam || skānde tvāyuṣkāmasya netrāsecanamuktam || vipraiḥ prāṅmukhasya karturabhiṣekaḥ kārya iti kecit || āśvalāyanaḥ-“noddharet prathamaṃ pātraṃ pitṝṇāmarghyapātitam | āvṛtāstatra tiṣṭhanti pitaraḥ
śaunako'bravīt ||” 'yāvadvipravisarjanam' iti turyapāde yamīyaḥ pāṭhaḥ || atra vṛttiḥ'pitṛpātraṃ samavanayanadeśānna cālayedāśrāddhasamāpteḥ | yasmāttatra 'tṛtīyapātreṇāvṛttāḥ '
iti || yadvā | prathamapātrameva nyagvilaṃ kuryāt iti || kāmābhāvepīdameva śeṣapratipādanam
hemādrau kaurme-“saṃsravāṃśca tataḥ sarvān pātre kuryātsamāhitaḥ | pitṛbhyaḥ sthānamasīti
nyubjaṃ pātraṃ nidhāpayet ||” śūlapāṇau yamastu-“paitṛkaṃ prathamaṃ pātraṃ tasmai paitāmahaṃ
nyaset | prapitāmahaṃ tato nyasya noddharenna ca cālayet” ityāha || 'atha saṃsravānānīya
tṛtīyenācchādya nyubjīkuryāt' iti sarvaikavākyatayārtha iti kecit
Linked texts (9)
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Āśvalāyanagṛhyasūtra — Āśvalāyana, Sanskrit
- Ṛgvedakhilāni — Sanskrit
- Pracetassmṛti (fragments) — Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Dharmasindhu — Kāśīnātha Upādhyāya 1790, Sanskrit
- Dharmasindhusāra — Śivānanda Gosvāmin 1766, Sanskrit
- Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit
- Śrāddhamañjarī (Bāpūbhaṭṭa Kelakāra) — Bāpūbhaṭṭa Kelakāra 1785, Sanskrit