Nirnayasindhu 62.2.5
Nirṇayasindhu 62.2.5
- Language
- Sanskrit
62.2.5
pitre pitāmahāya prapitāmahāyaitattesau ye ca tvāmatrānu' iti || hemādrau pāraskaraḥ'karābhyāmullikhet sphyena kuśairvāpi mahīṃ dvijaḥ ||' bahucānāṃ kareṇaiva lekhā cāgneyyabhimukheti vṛttiḥ || 'dakṣiṇāprācīṃ vedisudṛdhṛtya' ityāpastambokteśca || devalaḥ- “āvāhayitvā darbhāgraisteṣāṃ sthānāni kalpayet | teṣvāsaneṣu pātreṇa prayacchetsatilodakam ||”
parācīnena nimnāpitṛtīrthena || vāyavīye-'madhusarpistilayutāṃstrīn piṇḍānnirvapedbudhaḥ ||'
trisyalīsetau- “tilamannaṃ ca pānīyaṃ dhūpaṃ dīpaṃ payastathā | madhusarpiḥkhaṇḍayuktaṃ piṇḍamaṣṭāṅgamucyate ||” yājñavalkyaḥ- “sarvamannamupādāya satilaṃ dakṣiṇāmukhaḥ | ucchiṣṭasannidhau piṇḍāndadyādvai pitṛyajñavat ||” kecit piṇḍeṣu māṣān varjayanti || “māṣāḥ
śrāddheṣu vai grāhyā varjyāścaivāgnipiṇḍayoḥ | brāhmaṇeṣu yathā madyaṃ tathā māṣo'gnipiṇḍayoḥ”
iti smṛtisārāt || 'māṣān sarvatra vai dadyāt piṇḍe'gnau ca vivarjayet' iti smṛteśca
atra mūlaṃ cintyam
hemādrāvapi sarvaśabdasya prakṛtārthatvātsarvānnagrahaṇamuktam || atra śeṣamannamanujñāpya
sarvamekatroddhṛtyocchiṣṭasamīpe darbheṣu trīṃstrīn piṇḍān dadyāt iti gobhilasūtre || 'sarvasmāt prakṛtādannātpiṇḍānmadhutilānvitān' iti ca || śeṣaniyamāttadabhāve piṇḍanivṛttiḥ prāpnotīti maithilavācaspatī || tanna || tuṣopavāpavat paramayuktadravyatvepyarthakarmatvādaṃgānurodhena pradhānatyāgācca śeṣalopepi dravyāntareṇa kāryam||ato neyaṃ pratipattiḥ
kiṃ tu pradhānamityuktaṃ prāk || anyathā sapiṇḍīkaraṇādau saṃyojanādeḥ pradhānasya
lopāpatteriti dik
atha piṇḍapramāṇam
Linked texts (4)
- Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Āśvalāyanaśrautasūtra (ed. Rāmanārāyaṇa Vidyāratna, Calcutta) — Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit