Nirnayasindhu 63.2-2.2
Nirṇayasindhu 63.2-2.2
- Language
- Sanskrit
63.2-2.2
ante ca’ iti sudarśanabhāṣye uktam || asya pakṣadvayasya pūrvavadvyavasthā || hemādrau mārkaṇḍeyaḥ-“tato nityakriyāṃ kuryādbhojayecca tato'tithīn | tatastadannaṃ bhuṃjīta saha bhṛtyādibhirnaraḥ ||” tataḥ śrāddhaśeṣāt || nityakriyāṃ nityaśrāddham || tatra-‘pṛthakpākena nityakarma’ iti tenaivokte pākaikye vikalpaḥ
atha nityaśrāddham
hemādrau vyāsaḥ-‘ekamapyāśayedvipraṃ ṣaṣaṇṇāmapyanvahaṃ gṛhī ||’ apītyanukalpaḥ || pracetāḥ“nāmantraṇaṃ na homaṃ ca nāhvānaṃ na visarjanam | na piṇḍadānaṃ vikiraṃ na dadyādatra dakṣiṇām ||” atra-‘nirddiśya bhojayitvā tu kiṃciddattvā visarjayet’ iti tenaivokterdakṣiṇavikalpaḥ| yattu-“nityaśrāddhaṃ devahīnaṃ niyamādivivarjitam | dakṣiṇārahitaṃ caiva dātṛbhoktṛvratojjhitam” iti kāśīkhaṇḍe || tadviprābhāvaparamiti pṛthvīcandraḥ
bhaviṣye-“āvāhanaṃ svadhākāraṃ piṇḍāmraukaraṇādikam | brahmacaryādiniyamā viśvedevā
na caiva hi || dātṛṇāmatha bhoktṛṇāṃ niyamo na ca vidyate ||” etaddivā'saṃbhave rātrāvapi kāryam || “divoditāni karmāṇi pramādādakṛtāni vai || yāminyā praharaṃ yāvattāvatkarmāṇi kārayet” iti bṛhannāradīyokteḥ|| “rātrau praharaparyantaṃ divākṛtyāni kārayet
brahmayajñaṃ ca sauraṃ ca varjayitvā viśeṣataḥ” iti pṛthivīcandradhṛtasaṃgrahokteśca || na ca dārśikābdikādyāpi rātrau syāditi vācyam || iṣṭāpatteḥ || tasya tithisandhitvāt || ‘saṃdhyā rātrau
na kartavyaṃ śrāddhaṃ khalu vicakṣaṇaiḥ' iti viṣṇvādyai rātrau niṣedhāt || ata evālpadvādaśyāṃ'uṣaḥkāle dvayaṃ kuryāt prātarmādhyāhnikaṃ tadā' ityādyairvākyaistrayodaśīśrāddhaṃ nāpakṛṣyate
Linked texts (1)
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit