Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 73.p13.3

Nirṇayasindhu 73.p13.3

Language
Sanskrit

73.p13.3

dvirāvṛttistu ekādaśāhikādyamāsikaparā || devayājñikopyevamāha || laugākṣirapi“māsādau māsikaṃ kāryamābdikaṃ vatsare gate || ādyamekādaśe kāryamadhike tvadhikaṃ bhavet||”
dīpikāyāṃ tu-‘ādyaṃ rudramiterkasaṃmitadine vā syāt’ ityuktam
gauḍāstu mṛtatithyavadhike ekadinādhike māsasaṃvatsarapadaṃ gauṇam | pūrṇebde iti īṣadasamāptaparatvamiti śūlapāṇiḥ || tena dvitīyamāsādāvādyamāsikādīni tanmaukhyakṛtam || aśaktau
tu hārītaḥ-“mukhyaṃ śrāddhaṃ māsi māsi aparyyāptāvṛtuṃ prati | dvādaśāhena vā bhojyā ekāhe
dvādaśāpi vā ||” ṛtuṃ prati dvedve ityarthaḥ || yadā piturmaraṇāntrayoviṃśatitame dine darśo
vṛddhirvā syāttadā dvādaśadineṣu dvādaśamāsikāni kāryāṇītyarthaḥ || traipakṣikaṃ tu tripakṣetīte mṛtāhe kāryam || ‘traipakṣikaṃ bhavedvṛtte tripakṣe tadanantaram’ iti bhaviṣyokteḥ | iti madanaratne uktam
pṛthvīcandrakālādarśanirṇayāmṛtādayastu-“ūnānyūneṣu māseṣu viṣamāhe samepi vā | traipakṣikaṃ
tripakṣe syānmṛtāhe tvitarāṇi tu” iti kārṣṇājinismṛteḥ || pūrvatra vṛtte pravṛtte ityarthamāhuḥ,
te tadanantaraśabdavirodhāt traipakṣikadvitīyamāsikayoḥ saṃkarāpatterevaṃ vyākhyāyāṃ mānābhāvāccopekṣyāḥ || tripakṣasapiṇḍane tvevaṃśabdābhāvādadhikaraṇatvameva jñeyam || yattu-kriyānibandhe
gāruḍe-“traipakṣikaṃ tripakṣe tu pravṛtte viṣame dine | māsikānyapi conāni aṣṭāviṃśatime
dine ||” iti tannirmūlam
smṛtiratnāvalyām- "dvādaśāhe yadā kuryātpituḥ putraḥ sapiṇḍanam | ekādaśe'hni kurvīta