Nirnayasindhu 73.p17.18
Nirṇayasindhu 73.p17.18
- Language
- Sanskrit
73.p17.18
aparārke-“dhaniṣṭhāpañcakamṛte pañcaratnāni tanmukhe | prāsyāhutitrayaṃ tatra hutvedahavapāmiti
tato nirharaṇaṃ kuryādeṣa sāgnervidhiḥ smṛtaḥ | itaraṃ nikhanedeva jale vā pratipādayet || tripādakṣamṛte tadvaddhiraṇyaśakalaṃ mukhe | tasya piṣṭamayaṃ kuryātpuruṣatritayaṃ tataḥ || homaṃ pratimukhaṃ kuryāttathā
vahavapāmiti | kārpāyasaṃ ca kārpāsaṃ kusumbhaṃ pratipādya ca || niryātya sāgniṃ saṃskuryāduvyagnau vānyamutsṛjet ||” tatraiva-“kanakaṃ hīrakaṃ nīlaṃ padmarāgaṃ ca mauktikam | pañcaratnamidaṃ
proktamṛṣibhiḥ pūrvadarśibhiḥ || ratnānāṃ cāpyabhāve tu svarṇa karṣārdhameva ca | suvarṇasyāpyabhāve
tu ājyaṃ jñeyaṃ vicakṣaṇaiḥ ||”
madanaratnepyevam || tathā-“ekāśītipalaṃ kāṃsyaṃ tadardhaṃ vā tadardhakam | navaṣaṭtri palaṃ vāpi
dadyādviprāya bhaktitaḥ ||” tathānyatra-“svagṛhyoktavidhānena kṛtvāgneḥ sthāpanaṃ tataḥ | anvādhānaṃ nirvapaṇaṃ devatānāṃ tathāhūtiḥ || yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca | vaivasvatāya
kālāya sarvabhūtakṣayāya ca || audumbarāya dadhnāya nīlāya parameṣṭhine | vṛkodarāya citrāya
citraguptāya vai kramāt || vidhinā śrapaṇaṃ kṛtvā ekaikāmāhutiṃ hunet | kṛṣṇāṃ gāṃ kṛṣṇavastrāṃ
ca hemaniṣkasamanvitām || dadyādviprāya śāntyarthaṃ prīto bhavatu me yamaḥ ||” tripādakṣairpyetadeva
aparārke-“punarvasūttarāṣāḍhā kṛttikottaraphālgunī | pūrvā bhādrā viśākhā ca jñeyametatripādabham ||” mayūracitre gargaḥ-“mṛtaḥ śmaśānaṃ yo nīta upajīveti mānavaḥ | gṛhe yasya praviṣṭo'sau