Nirnayasindhu 73.p17.5
Nirṇayasindhu 73.p17.5
- Language
- Sanskrit
73.p17.5
jyeṣṭhe deśāntarasthe kaniṣṭhaḥ sapiṇḍanaṃ vinaiva vṛddhiṃ kṛtvā putrasaṃskāraṃ kuryāditi śrīdattoktiḥ
parāstā || bhrātṛśiṣyādyukternāndīśrāddhejyadevatāmātraparopakarṣa ityapāstam || asya kramamātraparatvādvṛddhikartaiva sapiṇḍanaṃ kuryāditi na niyama iti gauḍāḥ || ata eva kanyāyā mātṛmaraṇe
bhrātrā sapiṇḍane kṛte piturnādhikāraḥ
śūlapāṇistu' mahāgurau pretabhūte vṛddhikarma na yujyate ' iti niṣedhāt mṛtasya bhrātrādiḥ
sapiṇḍanaṃ kṛtvā tatputrakanyāderabhyudayaṃ kuryānnatu svaputrasaṃskāre saṃskāryapituḥ sapiṇḍanaṃ vinā
vṛddhau daivatātvābhāvādityāha || tanna | videśasthena jyeṣṭhena punaḥ kāryam- “yavīyasā kṛtaṃ karma
pretaśabdaṃ vihāya tu| tajjyāyasāpi kartavyaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ punaḥ" iti smṛteḥ || ' jyeṣṭhena
vā kaniṣṭhena sapiṇḍīkaraṇe kṛte |' ādyapāde 'mātā pitroḥ kaniṣṭhena' iti vā pāṭhaḥ
“deśāntaragatānāṃ ca putrāṇāṃ tu kathaṃ bhavet | śrutvā tu vapanaṃ kāryaṃ daśāhāntaṃ tilodakam
tataḥ sapiṇḍīkaraṇaṃ kuryādekādaśehani | dvādaśāhe na kartavyamiti śātātapobravīt ||" itivacanācceti bhaṭṭāḥ
siddhāntaṭṭīpepyevam || pūrvavacane'tra ca mūlaṃ cintyam || smṛtyarthasāre tu 'vibhaktā ṛddhikāmāścetputrāḥ pṛthaksapiṇḍīkaraṇaṃ kuryuḥ' ityuktam || atra dattakasya tatputrādīnāṃ viśeṣaḥ prāguktaḥ || kecittu vṛddhi vināpi kaniṣṭhasya sapiṇḍanamāhuḥ || 'mātā pitrormṛte kāle jyeṣṭhe