Smritisaroddhara 1.p46
Smṛtisāroddhāra 1.p46
- Language
- Sanskrit
1.p46
atha māghaśuklatṛtīyāyāṃ mātsyoktaṃ rasakalyāṇīvratam| ikṣurasādinā devyabhiṣekaḥ, svarṇābjakumbhādidānam, upavāsaḥ| ābdaṃvratam, pāpakṣayādyanekaphalam gaurīsalokatā ca| asyāmeva bhaviṣyottaroktaṃ guḍalavaṇadānam, taduktam—māghaśuklatṛtīyāyāṃ guḍasya lavaṇasya ca | dānaṃ śreyaskaraṃ rājan strīṇāñca puruṣasya ca | guḍena tuṣyate gaurī lavaṇena maheśvaraḥ | atha phālgunaśuklatṛtīyāyāṃ vārāhapurāṇoktaṃ saubhāgyatṛtīyāvratam | upavāsaḥ saśrīkaharipratimā pūjyā | madhvādipūritabahupātradānam | phalaṃ saubhāgyaprāptiḥ | atha padmapurāṇāntargatanāgarakhaṇḍe pañcapiṇḍikāgaurīvratam | ‘pañcapiṇḍātmikāṃ gaurīṃ kṛtvā karddamasambhavām | ebhiḥ saṃpūjayetpañcabhūtamantraiḥ pṛthak pṛthak | lakṣmīrūvāca-namaḥ pṛthivyai kṣāntyai te nama āpomaye śubhe | tejasvini namastubhyaṃ namaste vāyurūpiṇi | ākāśarūpasampanne pañcarūpe namostute | phalaṃ saubhāgyaprāptiḥ | atha caturthī | pratāpamārttaṇḍe—gaṇeśagaurībahulāvyatiriktāḥ prakīrttitāḥ | caturthyaḥ pañcamīyuktā devatāntarayogataḥ | gaurīcaturthī kundacaturthī | yugmavacanamapi tryānyaparam | brahmavaivartte | caturthīsaṃyutā yā tu sā tṛtīyā phalapradā | caturthī ca tṛtīyāyāṃ mahāpuṇyaphalapradā | karttavyā vratibhirvatsa gaṇanāyasutoṣiṇī | gaṇanāthapadaṃ gaurībahulayorapyupalakṣakam | upavāse'pi gaṇeśacaturthī pūrvā grāhyā anyā sarvāpyuttaraiva | yadāha gargaḥ—ekādaśī ca ṣaṣṭhī ca amāvāsyā caturthikā| upodhyāḥ parasaṃyuktāḥ parāḥ pūrveṇa saṃyutāḥ | purāṇasamuccaye—gauryāścaturthī vaṭadhenupūjā durgārcanaṃ durbharaholike ca | vatsasya pūjā śivarātraIRETAḥ parā vinighnanti nṛpaṃ sarājyam | dhenupūjā bahulāyāṃ dīpotsavapratipadi ca vihitā grāhyā | vatsasya pūjeti vatsadvādaśīvihitā, dhenupūjāyāḥ pṛthagupādānāt | iti caturthīsāmānyanirṇayaḥ | atha tadviśeṣanirṇayaḥ | caitraśuklacaturthyāntu gaṇeśapūjā | devīpurāṇe-gaṇeśaḥ kārayetpūjāṃ laḍḍukādibhirādarāt | caitraśuklacaturthyāntu sarvakāmasamṛddhaye | gaṇānāmīṭ gaṇed tasya gaṇeśaḥ | jyeṣṭhaśuklacaturthyāṃ strībhirumā pūjyā | taduktaṃ brahmapurāṇe-jyeṣṭhaśuklacaturthyāntu jātā pūrvamumā satī | tasmātsā tatra saṃpūjyā strībhiḥ saubhāgyavṛddhaye | upahāraiśca vividhairnṛtyagītotsavādibhiḥ | homaiḥ payobhirvastraiśca patrapuṣpaiḥ sugandhibhiḥ | śrāvaṇakṛṣṇacaturthyāṃ skandapurāṇoktaṃ saṅkaṭacaturthīvratam | 'śrāvaṇe bahule pakṣe caturthyāñca vidhūdaye | gaṇeśaṃ pūjayitvā ca candrāyārghaḥ pradīyate' | candrārghānantaraṃ pañca modakā viprāya deyāḥ pañca svabhakṣyāḥ | etacca pratimāsaṃ yāvajjīvamekaviṃśativarṣāṇi ekavarṣaṃ vā kāryyam | udyāpanahomapratimādānaiḥ sarvakāmaphalapradam | śrāvaṇasya śuklacaturthyāṃ kārttikasya vā saurapurāṇoktaṃ dūrvāgaṇapativratam | suvarṇadūrvopari sauvarṇagaṇeśapūjā | ācāryāya nivedanam | pañcavarṣānantaramudyāpanam | phalañca pūrvavat | skānde tu ravivārayuktāyāṃ kasyāṃciccaturthyāmetadvrataṃ yuktam | atha bhādraśuklacaturthī śivākhyā | tasyāṃ gaṇeśapūjanam | snānādikaṃ śataguṇaṃ bhavati | taduktaṃ bhaviṣyottare- 'śivā śāntā sukhā rājan caturthī trividhā smṛtā | māsi bhādrapade śuklā śivā loke prapūjitā | tasyāṃ snānaṃ tathā dānamupavāso japastathā | kriyamāṇaṃ śataguṇaṃ prasādāddantino nṛpa' | athāsyāmeva siddhivināyakavratam | skande-prātaḥ śuklatilaiḥ snātvā madhyānhe pūjayennṛpa | svaśaktyā gaṇanādhasya svarṇarūpyamayākṛtim | athavā mṛṇmayīṃ kuryādvittaśāṭhyaṃ na kārayet | tathaikaviṃśatiṃ gṛhya modakān ghṛtapācitān | sthāpayitvā gaṇādhyakṣasamīpe kurunandana | daśa viprāya dātavyāḥ svayañcādyāttathā daśa | ekaṃ gaṇādhipe dadyātsanaivedyaṃ nṛpottama | viprāya bhojanaṃ dadyādbhuñjīyāttailavarjitam | asyāṃ candradarśanaṃ niṣiddham || mārkaṇḍeye — siṃhāditye śuklapakṣe
Linked texts (4)
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- Kṛtyaratnākara (Caṇḍeśvara) — Caṇḍeśvara, Sanskrit
- Cakranārāyaṇīyanibandha — Viśvambharatrivedin 1600, Sanskrit
- Kṛtyasārasamuccaya (Amṛtanātha Jhā Śarman) — Amṛtanātha Jhā Śarman 1800, Sanskrit