Viramitrodaya 10
Vīramitrodaya 10
- Language
- Sanskrit
10
}
saurabārhaspatyasāvanacāndranākṣatrabhedāt /
tathā ca jyotiḥśāstre--
saurabṛhaspatisāvanaśaśadharanākṣatrikāḥ krameṇa syuḥ /
mātulapātālātulavimalavarāṅgāni vatsarāḥ kramaśaḥ //
iti /
asyārthaḥ /
gaṇakaprasiddhyā kaṭapayā vargāḥ /
śuddhasvaraḥ śūnyārthaḥ /
tatra vargākṣarasahkhayayāṅkasaṅgrahaḥ /
tena mātuletyatra pavargātpañcamena makāreṇa pañcasaṅkhyā labhyate ṭabargaṣaṣṭhena takāreṇa ṣaṭsaṅkhayā /
yavargatṛtīyena lakāreṇa tritvasaṅkhayā /
evaṃ cāṅkānāṃ vāmato gatiriti prakāreṇa melane sāvanadinānāṃ pañcaṣaṣṭayadhikaśatatrayaṃ saurasaṃvatsaro bhavati /
evaṃ pātālaśabda ekaṣaṣṭayadhikaśatatrayasaṅkhyāmācaṣṭe /
tāvatsūryodayaparimito bahispatyaḥ saṃvatsaraḥ /
evamatulaśabdaḥ ṣaṣṭhyadhikaśatatrayasaṅkhayāmāha /
tāvatsūryodayaparimitassāvanaḥ savatsaraḥ /
eve vimalaśabdaḥ catuṣpañcāśadadhikaśatatrayasaṅkhyāmācaṣṭe /
tāvatsūryodayaparimitaścāndraḥ /
eva varāṅgaśabdaścaturviṃśatyadhikaśatatrayasaṅkhyāmāha tāvatsūryodayaparimito nākṣatraḥ saṃvatsara iti /
nanvadhikamāsavānsaṃvatsaraḥ kathaṃ dvādaśamāsātmako 'dhimāsasya trayodaśatvāditi cet, na /
"ṣaṣṭayā tu divasairmāsaḥ kathito bādarāyaṇaiḥ /
itivacanāt ṣaṣṭidivasātmakasyaikamāsatvena dvādaśasaṅkhyānapāyāt /
"asti trayodaśo māsa"iti śrutistu trayodaśadarśāntatvenetyadoṣaḥ /
ye tu prabhavādiṣaṣṭisaṃvatsarāḥ te bārhaspatyasyaiva bhedāḥ /
māghaśuklaṃ samārabhya candrākārai vāsavarkṣagau /
jīvayuktau yadā syātāṃ ṣaṣṭyabdādistadā smṛtaḥ //
iti viṣṇudharmokteḥ /
te ca--
prabhavo vibhavaḥ śuklaḥ pramodo 'tha prajāpatiḥ /
aṅgirāḥ śrīmukho bhāvo yuvā dhāteśvarastathā //
bahudhānyaḥ pramāthī ca vikramo 'tha vṛṣastathā /
citrabhānuḥ subhānuśca tāraṇaḥ pārthivo vyayaḥ //
sarvajitsarvadhārī ca virodhī vikṛtiḥ kharaḥ /
nandano vijayaścaiva jayo manmathadurmukhau //
hemalambo vilambaśca vikārī śārvarī plavaḥ /
śubhakṛcchobhanaḥ krodhī viśvāvasuparābhavau //
plavaṅgaḥ kīlakaḥ saumyaḥ sādhāraṇavirodhakṛt /
paridhāvī pramādī ca ānando rākṣaso 'nalaḥ //
piṅgalaḥ kālayuktaśca siddhārtho raudradurmatī /
{