Viramitrodaya 123

123

}
candrasūryagrahe snāyāt sūtake mṛtake 'pi ca /
itivacanādadhikāro bhaviṣyatītivācyam /
meghacchanne 'pyandhāderapi aśucinastadāpatteḥ /
śūdrasparśādināśucestādṛśavacanābhāvāttadaprasakteśca deśāntarīye 'tiprasaṅgācca /
tatra samānadeśīyadarśanayogyatvādinā viśeṣaṇe tatra tatroparāgasvarūpsaya nimittatvāvagateḥ sarvatra dadevāstu kimardhajaratyā /
kiñca kvaciduparāga sya kvaciddarśanasya nimittatā śrūyate tatrāvaśyambhāvinyanyatarasya nimittatve uparāgasya darśanādarśanayoranugatatvena nityasya"ya etena"itinyāyena (a. 5 pā. 3 adhi. 13 sū. 37)nimittatvaṃ yuktaṃ na tvanityasya darśanasya /
ata eva"iḍānta ātithya"ityatra nityayā pūrveḍayaiva tadantatā nānityayottarayeḍayetyuktam /
(a. 1 pā. 7 adi. 13) kiñca grahaṇasyāsambandhikatvānnimittatā yuktā na tu darśanasya sasambandhikasya /
uktaṃ caitaduttarādhikaraṇe uttarāśabde /
(9 pā. 2 adhi. 5) kiñcoparāgasvarūpasya nimittatve"na doṣo rāhudarśane"ityanuvādānupapattiḥ /
na ca pramādādbuddhipūrvaṃ vā niṣedhātikramāt sañjāte darśane naimittikaṃ snānādi vidhīyata iti vācyam /
niṣedhātikramajanitapratyavāyaparihārasyopāyāpekṣatvāt snānādeśca prayojanāpekṣatvāt aśvapratigraheṣṭimantrānuvacanayoḥ"na keśariṇo dadāti" (a. 3 pā. 4 adhi. 14) "yūpaṃ nopaspṛśet" (a. 9 pā. 3 adhi. 3) iti niṣedhātikramajanitapratyavāyaparihārārthatvavat snānāderapi tadarthatvāpatteḥ /
tathāca niṣadhaikavākyatvena tadatikrama eva snānādividyāpattyoparāgasāmānye snānādividhirdurlabhaḥ syāt /
nanu dvitīyapūrvapakṣe aśvapratigraheṣṭerarthavādena doṣanirghātārthatvāvagamāddoṣasya ca niṣiddhaviṣayatvānmantravacanasya ca"tasmādūyūpo nopaspṛśya"iti prakramya vidhānādyuktaṃ pratyavāyaparihārārthatvam /
iha tu niṣedhamanārabhya darśane nimittanaimittikavidhānānniṣedhaikavākyatvābhāvānna tadatikramajanyapratyavāyaparihārārthatā /
kintu kathañcidapi vidhito niṣedhābhāvādvā niṣedhātikramādvā prasaktaṃ darśanamanūdya yo darśanavān sa snāyaditividhānāt sulabhataraḥ sāmānyavidhiḥ syāditi cet, na /
tathāpyanatikrāntaniṣedhasyāśaucino 'nadhikārasya duṣpariharatvāt /
tathā ca laiṅgavacanavirodhaḥ /
tasmād yadi darśanamāśaucajanakaṃ tata āśaucino 'nadhikāraḥ, yadi svarūpasannuparāga āśau
cajanakastataḥ sarveṣāmanadhikāraprasaṅgaḥ /
kiṃ bahunā buddhipūrvakārī balānnimittaṃ sampādya na ko 'pi duḥkhākare snānādau pravartteteti sakalo vidhirapramāṇīkṛtaḥ syāt /
{