Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 134

Vīramitrodaya 134

Language
Sanskrit

134

}
mādhavamadanaratnādayastu--
tadyogāccāpyadhaścorddhaṃ triṃśannāḍyaḥ prakīrttitāḥ /
iti devalavacanāt saṅkrāntikālāt pūrvaṃ triṃśannāḍyaḥ puṇyāḥ paścācca triṃśannāḍyaḥ puṇyāḥ /
yāni
tu pūrvoktaṣoḍaśapañcadaśaghaṭikāpuṇyatvapratipādakāni vacanāni tāni puṇyādhikyapratipādanārthānītyāhuḥ /
idaṃ ca pūrvottarakālayoḥ puṇyatvavacanaṃ sarvasaṅkrāntisādhāraṇam /
aviśeṣāt /
yāni tu kvaciduttaratra kkacit pūrvatra kvacidubhayatretyevaṃ saṅkrāntiviśeṣakālavidhāyakāni vakṣyamāṇavacanāni tāni puṇyādhikyapratipādanārthāni /
hemādrimādhavādisakalanibandhṛsvaraso 'pyevam /
yattvatra śrīdattaratnā karādiprabhṛtibhirmaithilaiḥ smārttādibhiśca gauḍairuktam-"pūrvodāhṛtobhayataḥ ṣoḍaśaghaṭikāpuṇyatvapratipādakānāṃ śātātapādivacanānāṃ viṣṇupadīmātraviṣayatvam itarasaṅkrāntiṣu vakṣyamāṇarītyā sarvatra
viśeṣasyoktatvāt pariśeṣeṇa ṣoḍaśaghaṭīpuṇyatvabodhakasāmānyavākyānāṃ tanmātraviṣayatvasyaiva yuktatvāt /
ataśca--
puṇyaḥ kālo 'rkasaṅkrānteḥ prāk paścādapi ṣoḍaśa /
iti skandapurāṇavacanenāpyamīṣāmupaṃsahāro lāghavāt"iti, tanna /
śātātapena--
ayanādau sadā deyaṃ dravyamiṣṭaṃ gṛheṣu yat /
ṣaḍaśītimukhe caiva vimokṣe candrasūryayoḥ //
ityupakrame ayanādāvityādiśabdena viṣuvadviṣṇupadyorupasaṅgrahāt sarvasaṅkrāntiṣu dānādividhipratīteḥ sūkṣmakāle ca dānādyanupapatteḥ sthūlakālāpekṣāyām"arvāk ṣoḍaśa vijñeyā"ityādyuparitanena vacanena ubhayataḥ ṣoḍaśaghaṭikārūpasthūlakālavidheḥ sarvasaṅkrāntiviṣayatvasya spaṣṭatvāt /
na ca spaṣṭasya sāmānyavidherupasaṃhāro yujyate /
yathoktaṃ bhaṭṭapādaiḥ--
sāmānyavidhiraspaṣṭaḥ saṃhiyeta viśeṣataḥ /
iti /
ataścopasaṃhārāyogāt sarvaviṣayatvameva yuktam /
evaṃ ca sarvasaṅkrāntisādhāraṇyena ubhayataḥṣoḍaśaghaṭikāpuṇyatvavacanaiḥ ubhayataḥ puṇyatve sthite viśeṣavacanāni puṇyātiśayārthāni /
tatra--
vaśiṣṭhaḥ:
madhye tu viṣuve puṇyaṃ prāgviṣṇau dakṣiṇāyane /
ṣaḍaśītimukhe 'tīte atīte cottarāyaṇe //
madhye ubhayata iti yāvat /
prācyāstu--
ṣāḍhītimukhe 'tīte vṛtte ca viṣuvadvaye /
{