Viramitrodaya 137
Vīramitrodaya 137
- Language
- Sanskrit
137
}
sa eva--
addharātrādadhastasmin madhyāhnasyopari kriyā /
ūrdhvaṃ saṅkramaṇe cordhvamudayāt praharadvayam //
sampūrṇe arddharātre tu yadā saṅkramate raviḥ /
prāhurdinadvayaṃ puṇyaṃ muktvā makarakarkaṭau //
madhyāhnaḥ = āvartanam /
tacca pūrvadinasya, udayaścottaradinasya sannidhānāt /
sampūrṇe = arddharātridaladvayasandhau /
mādhavastu tṛtīyapraharasya prathamaghaṭikā dvitīyasya cāntyetyevaṃ ghaṭikādvayamarddharātramityāha /
dinadvayaṃ ca na sampūrṇaṃ kintu arddhāvacchinnameva /
rātrau saṅkramaṇe bhānordinārddhaṃ snānadānayoḥ /
iti sāmānyato rātrisaṅkrame dinārddhapuṇyatvasyaivopakrame abhidhānāt /
anantabhaṭṭahemādrimadanaratnādayo 'pyevam /
kālādarśamādhavādayastu--
saṅkramastu niśīthe syāt ṣaḍyāmāḥ pūrvapaścimāḥ /
saṅkrāntikālo vijñeyastatra snānādikaṃ caret //
iti bhabiṣyottarapurāṇavacanādarddharātrasaṅkrame kṛtsnaṃ dinadvayamityāhuḥ /
vastutastu etasya anantabhaṭṭena nirmūlatvasyoktatvāt hemādpyādivyākhyaiva jyāyasī bahusammatā ca /
tasmāt pūrṇe arddharātre saṅkrame pūrvadinottarārddhamuttaradinapūrvārddhaṃ ca puṇyaṃ sannidhānāt /
tadapi na samuccayena kintu vikalpena anyathā pradhānāvṛttyāpatteḥ, so 'pi pūrvadinottarārddhavarttitithyā yadyabhinnā saṅkramakālīnā tithirbhavet tadā pūrvadinottarārddham, yadā tu dvitīyadinapūrvārddhatithyā abhinnā tadottaradinapūrvārddhaṃ grāhyamityevaṃ vyavasthitaḥ /
tathā ca--
devīpurāṇe:
ādau puṇyaṃ vijānīyāt yadyabhinnā tithirbhavet /
arddharātre vyatīte tu vijñeyamapare 'hani //
pūrvārddhasya ayamarthaḥ /
arddharātrasaṅkrame yadi pūrvadinottarārddhe saṅkramakāle ca ekaiva tithirbhavet tadādau
pūrvadinottarārdhe puṇyaṃ jānīyāditi /
yadi tu uttaradinapūrvārdhatithyābhinnā tadottaradinapūrvārdhamityarthasiddham /
ardharātrottaraṃ sakraṅme tu bhinnāyāmabhinnā tadottaradinapūrvārdhamityarthasiddham /
ardharātrottaraṃ sakraṅme tu bhinnāyāmabhinnāyāṃ vā pūrvadinatithau pare 'hanyevetyuttarārdhārthaḥ /
yadā tu ardharātrasaṅkramakālīnā tithirdinadvayārdhayorapi bhavati tadā pūrvabhīginīṣu pūrvadinottarārdham uttarabhoginīṣu uttaradinapūrvārdham ubhayatobhoginīṣu aicchiko vikalpa iti vyavasthā /
{