Viramitrodaya 162

162

}
amāvāsyāṣṭakāstisraḥ pauṣamāsādiṣu triṣu /
iti /
pauṣaścātra śuklādimāsābhiprāyeṇa /
āgrahāyaṇyatikrāntau kṛṣṇāstisro 'ṣṭakāstathā /
itiviṣṇudharmottarāt /
evaṃ ca brahmapurāṇaviṣṇudharmottarayoḥ phālgunakṛṣṇāṣṭamīvyatiriktā hemantaśiśirayostisraḥ uktā iti /
brahmavaivartavāyupurāṇayostu--
putradānāya mūlaṃ syuraṣṭakāstisra eva ca /
kṛṣṇapakṣe variṣṭhā hi pūrvā caindrī vibhāvyate //
prājāpatyā dvitīyā syāt tṛtīyā vaiśvadevakī /
ādyāpūpaiḥ sadā kāryā māṃsairanyā bhavettathā //
śākaiḥ kāryā tṛtīyā syādeṣa dravyagato vidhiḥ /
yā cāpyanyā caturthī syāttāṃ ca kuryādviśeṣataḥ //
iti /
yadyapyatrāpi māso noktastathāpyatra śākāṣṭakātvenoktāyāstṛtīyāyāḥ--
śākaṃ tu phālgunāṣṭamyāṃ svayaṃ patnyapi vā pacet /
ityanena phālgunāṣṭamyāḥ śākāṣṭakātvena pratyabhijñānānmārgaśīrṣāṣṭakāparityāgena tisra uktāḥ /
"yā cāpyanyā caturthī syāt"ityanena bhādrakṛṣṇāṣṭamyevābhihitā /
varṣāsu medhyaśākaiśca caturthyāmeva sarvadā /
ityatra tasyā eva caturthītvena parāmarśāt /
anye tu mārgakṛṣṇāṣṭamīmārabhya tisraḥ /
evaṃ ca pūrvodāhṛtabrahmāṇḍapurāṇaikavākyatāsambhavenaikaśrutikalpanālāghave sati pṛthak śrutikalpanamanucitameva /
caturthī tu bhādrakṛṣṇāṣṭamyeva na tu phālgunakṛṣṇāṣṭamī kathamanyathā"etāstisra"iyaṃ caturthī"iti brūyāt /
gobhilavat prathamata eva catasra iti na vadediti /
tadevaṃ paurāṇamate 'pi varṣe catasro 'ṣṭakāḥ kāryāḥ /
aśaktau tu"ekasyāṃ vā"ityāśvalāyanasūtroktaikā purāṇoktā ca bhādrakṛṣṇāṣṭamīti dve /
tatrāpi sūtroktāsu phālgunāṣṭamyeva /
"yā māghyāḥ paurṇamāsyā upariṣṭāt dvyaṣṭakā tasyāmaṣṭamī jyeṣṭhayā sambadhyate tāmekāṣṭaketyācakṣate"ityāpastambenai kasyā eva phālgunāṣṭamyā uktatvāt /
dvyaṣṭakā dinadvayasambandhāt /
sā prakāradvayena vyākhyātā tadbhāṣyakṛtā malamāsatvena khaṇḍatithisattvena vā /
jyeṣṭhayā sambadhyata iti pradarśanārthaṃ na tu yadaiva jyeṣṭhāyuktā tadaivopādeyā nānyadetyevamarthamiti /
ityaṣṭakā /
{