Viramitrodaya 170

170

}
kanyāyāṃ sakṛdevānuṣṭhānamiti śūlapāṇinoktaṃ, tat vidhimede gauravātpañcamapakṣe ca kanyā saṅkramaṇāvaśyambhāvātkanyopalakṣitasyaiva pañcamapakṣasya śrāddhakālatvopapatteḥ"ādau vā yadi vā madhye"ityudāhṛtavākyaikavākyatayaikaśrutimūlakalpanālāghavāccāyuktam /
atra--
nabhasyasyāpare pakṣe tithiṣoḍaśakastu yaḥ /
kanyāgatānvitaścetsyātsa kālaḥ śrāddhakarmaṇi //
ityutpattivākye śrāddhakarmaṇītyevacananirddeśādevameva śrāddhaṃ saṅkhyāyuktatithisamuccayavaśādāgneyavadyāvattithyabhayasyate /
yattu--
sa pakṣaḥ sakalaḥ pūjyaḥ śrāddhaṣoḍaśakaṃ prati /
iti karmaṇi saṅkhyāśravaṇaṃ na tadbhedakaṃ tasyaikadeśakanyāsambandhamātreṇāpi sakalapakṣapūjyatvaguṇaparatvena karmotpattiparatvā bhāvāt /
utpattigatāyā eva saṅkhyāyā bhedakatvāt /
śrāddhaṣoḍaśakamitidvitīyānimittabhūtalakṣaṇārthakarmapravacanīyapratiyogena śrāddhānāmuddeśyatvācca "dinedine' itivīpsāvaśāt"tribhāgahīnaṃ pakṣaṃ vā"ityādiṣu atyantasaṃyogadvitīyāvaśāt"sa pakṣaḥ sakalaḥ pūjya"itisakalādiśabdavaśādabhyasapratīteśca /
evaṃ ca kālabhedātsāyamprātaḥ kālayoḥ sāṅgahomaprayogāvṛttivatsarvāsu tithiṣu sāṅgaśrāddhāvṛttiḥ /
kāryakālasya prayogāvacchedakatvena kālasamuccaye prayogāvṛtteravaśyambhāvāt /
evaṃ ca yadabhyāsapakṣe 'ntedakṣiṇādānaṃ brāhmaṇaikyaṃ ceti hemādriṇoktaṃ taccintyam /
anyeṣāmapyārādupakārakāṇāṃ pradhānapūrvottarabhāvināmaṅgānāṃ sutarāṃ
tantratāpatteśca /
evañca pakṣaśrāddhe nirvighnatārthaṃ sakṛdeva brāhmaṇaiḥ sahopasaṃvāde kṛte 'pi yadi brāhmaṇānāmāśaucaprāptistadā teṣāṃ tyāga eve /
śāstrīyanimantraṇābhāvāt /
tathā karturapi kenacidapyabhyāsapakṣeṇa pravṛttasyāntarā yadyāśaucanipātastadāpi "śrāddhe pākaparikriyā' ityuktamukhyaprārambhābhāvātsaṅkalpābhāvācca"prārabdhe sūtakaṃnāsti"ityasyāpravṛtteḥ prārabdhābhyāsapakṣatyāga eva /
kintvāśaucāpagamottaraṃ sakṛdādipakṣeṇa yathāvanmahālayaśrāddhaṃ kāryaṃ kenāpi pakṣeṇa tasyājātatvāt /
pūrvakṛtaprayoṃgāṇāṃ tu sahakāryantarābhāvānniṣphalatvameva /
āśaucātiriktapratibandhe tu pratinidhinā kartavyamityalaṃ prasaṅgena /
mahālaye śrāddākaraṇe gauṇakāla
ukto hemādrau--
yamaḥ--
haṃse varṣāsu kanyāsthe śākenāpi gṛhe vasan /
pañcamyorantare kuryādubhayorapi pakṣayoḥ //
iti /
{