Viramitrodaya 171

171

}
kṛṣṇaśuklapakṣasambandhinyoḥ pañcamyorantarā /
atra prāptāprāptavivekenāmāvāsyāyā ūrdhvamarvāk pañcamyā gauṇakālavidhāne tātparyam /
tatrāpyasambhave vṛścikasaṅkrāntiṃ yāvatkasmiṃściddine /
yāvacca kanyātulayoḥ kramādāste divākaraḥ /
tāvacchrāddhasyā kālaḥ syācchūnyaṃ pretapuraṃ tadā //
iti brahmapurāṇāt /
atra kramācchrāddhasya kāla ityanvayaḥ /
kanyāyāmasambhave tulāyāmityarthaḥ /
ata eva--
nāgarakhaṇḍe:
pretapakṣe 'pyatikrānte yāvatkanyāgato raviḥ /
tāvacchrāddhaṃ pravāñchanti dattaṃ vai pitaraḥ sutaiḥ //
tatastulāgate 'pyeke sūrye vāñchanti pārthiva! /
śrāddhaṃ svavaṃśajairdattaṃ kṣutpipāsāsamākulāḥ //
māsadvayaṃ pratīkṣante gṛhadvāraṃ samāśritāḥ /
vāyubhūtāḥ pipāsārttāḥ kṣutkṣāmāḥ pitaro nṝṇām //
yāvatkanyāgataḥ sūryastulāsthaśca mahīpate! //
iti /
tatrāpi kārttikāmāvāsyāyāṃ viśeṣaḥ /
yeyaṃ dīpānvitā rājan! khyātā pañcadaśī bhuvi /
tasyāṃ dadyānna ceddattaṃ pitṝṇāṃ vai mahālaye //
iti bhaviṣyokteḥ /
atra yadyapi kārttikapaurṇamāsyāmapi dīpadānaṃ vihitaṃ tathāpyamāvāsyaiva pañcadaśīśabdena grāhyā /
kṛṣṇapakṣasya pitrye praśastatvāt dīpāvalītvena tasyā eva khyātatvācca /
mahālayo bhādrāparapakṣaḥ pitṝṇāṃ tatrātiśayena layāt /
pitṝṇāṃ mahasyotsavasyālayatayā vā /
atha tatraiva bharaṇyāṃ śrāddhaṃ mahāphalam /
bharaṇī pitṛpakṣe tu mahatī parikīrttitā /
asyāṃ śrāddhaṃ kṛtaṃ yena sa gayāśrāddhakṛdbhavet //
iti matsyapurāṇāt /
atha trayodaśī /
atra--
prauṣṭhapadyāmatītāyāṃ maghāyuktāṃ trayodaśīm /
prāpya śrāddhaṃ hi kartavyaṃ madhunā pāyasena ca //
tathā--
yo vā sambardhayeddehaṃ pratyahaṃ svātmavikrayāt /
śrāddhaṃ tenāpi kartavyaṃ taistairdravyaiḥ susañcitaiḥ //
{