Viramitrodaya 173

173

}
atra śūlapāṇiḥ--
prauṣṭhapadyāmatītāyāṃ maghāyuktāṃ trayodaśīm /
prāpya śrāddhaṃ hi kartavyaṃ madhunā pāyasena ca //
iti śaṅkhavākye pratyakṣavidhiśravaṇāt /
api naḥ sakule bhūyādyo no dadyāttrayodaśīm //
tathā--
api jāyeta so 'smākaṃ kule kaścinnarottamaḥ /
prāvṛṭkāle site pakṣe trayodaśyāṃ samāhitaḥ //
madhuplutena yaḥ śrāddhaṃ pāyasena samācaret /
itikevalatrayodaśīpratipādakayormanuviṣṇuvākyayoḥ tathā--
eṣa no dāsyati śrāddhaṃ varṣāsu ca maghāsu ca /
iti kevalamaghāpratipādakavasiṣṭhavākyasya cārthavādatvātkathaṃcitpratyakṣavidhyekavākyatve ca sambhavati svatantravidhyantarakalpanānaicityā tkevalavākyānāṃ lakṣaṇayā śrutikalpanālāghavāya yogaviṣayatvakalpanamevocitam /
gajacchāyākuñjaracchāyāyogau tu trayodasīśrāddha eva phalātiśayārthāvanyamunyuktatvādityāha /
tadayuktam /
yadyekavidhikalpanālāghavāya svārasikanairapekṣyabādhenāpyanākāṅkṣitetaropalakṣaṇamāśrīyate /
tarhi tata eva lāghavādgajacchāyākhyayogayuktāyāmeva trayodaśyāṃ kuñjaraprākchāya eva ca deśe śrāddhaṃ syānnānyatra /
sarvopasaṃhāreṇa viśiṣṭaviṣayiṇyā eva śruteḥ kalpane lāghavāt /
atha--
rūpato hi nirākāṅkṣabhinnatvenāvadhāritāḥ /
anyonyānādareṇaiva prārthayante prayojanam //
itinyāyena tattadṛṣivacanānurūpanānāśritikalpanamapi prāmāṇikam /
tataḥ kevalamaghātrayodaśīpratipādakavākyānāmapi niṣparipanthitattadarthaśrutikalpakatvamityalam /
etacca śrāddhaṃ mahālayādiśrāddhebhyo bhinnam /
prauṣṭhapadyāmatītāyāṃ tathā kṛṣṇatrayodaśīm /
tathā"prauṣṭhapadyūrdhvaṃ kṛṣṇatrayodaśī"ityādivaṃcaneṣu mahālayādiśrāddhānupasthiteḥ /
etacca nityam /
prauṣṭhapadyāmatītāyāṃ tathā kṛṣṇatrayodaśīm /
ityupakramya--
etāṃstu śrāddhakālānvai nityānāha prajāpatiḥ /
śrāddhameteṣvakurvāṇo narakaṃ pratipadyate //
{