Viramitrodaya 174

174

}
iti viṣṇudharmottarāt /
kāmyaṃ ca /
etadupakramya--
prajāmiṣṭāṃ yaśaḥ svargamārogyaṃ ca dhanaṃ tathā /
nṝṇāṃ śrāddhe sadā prītāḥ prayacchanti pitāmahāḥ //
itiśaṅkhokteḥ /
yastvatra śrāddhaniṣedho jyotirbṛhaspatinā:
kṛṣṇapakṣe trayodaśyāṃ yaḥ śrāddhaṃ kurute naraḥ /
pañcatvaṃ tasya jānīyāt jyeṣṭhaputrasya niścitam //
iti darśitaḥ sa ekavargaviṣayaḥ /
ta thā ca--
kārṣṇājiniḥ:
śrāddhaṃ naivaikavargasya trayodaśyāmupakramet /
na tṛptāstatra ye yasya prajāṃ hiṃsanti tasya te //
iti /
etadvacanaṃ hemādriṇā dvedhā vyākhyātam /
ekaśabdaḥ kevalaparaḥ /
pitṛvargamātrasya na kuryātkintu mātāmahavargasyāpi kuryāt /
darśādāvasamarthasya pitṛvargaśrāddhamātreṇāpi nityaśāstrārthasiddherāpastambasūtrādau darśanādekavar gayajanaprasaktiḥ /
yadvā naiṃkavargasya pārvaṇamātraṃ na kartavyaṃ kintu sarveṣāṃ pitṛpitṛvyādīnāmapi pārvaṇaikoddiṣṭāni kāryāṇītyarthaḥ /
na tṛptā iti vākyaśeṣāt /
athavā sapiṇḍakaśrāddhaviṣayo niṣedhaḥ /
ayanadvitaye śrāddhaṃ viṣuvadvitaye tathā /
yugādiṣu ca sarvāsu piṇḍanirvapaṇādṛte //
itipulastyokteḥ /
mahālayatrayodaśīśrāddhaṃ ca yugādiśrāddhādabhinnaṃ yugāditvāvinābhāvena tadupasthiteriti kecit /
astu vā bhedastathāpi--
maghāyuktatrayodaśyāṃ piṇḍanirvapaṇaṃ dvijaḥ /
sasantāno naiva kuryānnityaṃ te kavayo viduḥ //
itibṛhatparāśareṇa viśiṣyāparapakṣatrayodaśīśrāddhe piṇḍaniṣedhāttadviṣayaḥ śrāddhaniṣedha ityadoṣaḥ kāmyaśrāddhaviṣayo vā /
āpastambena--
trayodaśyāṃ bahuputro bahumitro darśanīyāpatyoyuvamāriṇastu bhavanti /
iti kāmyaśrāddhaṃ prakṛtya doṣokteḥ putravadgṛhasthaviṣayo vā /
trayodaśyāṃ tu vai śrāddhaṃ na kuryāt putravāngṛhī /
iti taṃ prati smṛtyā niṣedhāt /
asantānastu yastasya śrāddhe proktā trayodaśī /
santānayukto yaḥ kuryāttasya vaṃśakṣayo bhavet /
itihemādrau nāgarakhaṇḍe santānavato doṣokteśca /
atra santānaśabdaḥ putraparaḥ"nakuryātputravāngṛhī"itismṛteḥ /
atra trayodaśīmahālayamadhāśrāddhānāṃ tantraṃ yugādiśrāddhabhede tu tasyāpi /
{