Viramitrodaya 193

193

}
nanu pitṛkarmatvāviśeṣānmṛtāhaśrāddhasyāpi paryudastatvenādeyatvātkathaṃ mṛtāhaśrāddhavyatiriktaśrāddhasyaivādeyatvam /
atra kecidāhuḥ /
pretapiṇḍakriyāpadasya pretaikoddiṣṭaparatvātpretaikoddiṣṭasyāśaiṃce deyatvasiddho tadvikāre sāṃvatsarikaikoddiṣṭe 'pi atideśena
deyatve prāpte ṛṣyaṅgavacanenāśaucāntakālavidhiriti /
tanna /
sāgnikaurasakarttṛkasya pārvaṇavidhinā kriyamāṇasya pratyābdikaśrāddhasyaikoddiṣṭadharmānatideśāddeyatvāprasakterāśaucāntakartavyatā na syāt /
na ceṣṭāpattiḥ śiṣṭācāravirodhāpatteḥ /
kiñca śaṅkhavacanātpretaikoddiṣṭavyatiriktapitṛkarmaṇo deyatve siddhe sāṃvatsarikaikoddiṣṭasyāpi upadeśenādeyatvaprāpternātideśāvagatadeyatvaprasaktiḥ /
vastutastu pretapiṇḍakriyāpadaṃ na pretaikoddiṣṭaparaṃ tatparatve lakṣaṇāpatteḥ /
kintu piṇḍadānamātraparam /
ataśca pretaikoddiṣṭasyāpi āśauce adeyatvānnātideśena sāṃvatsarikaikoddiṣṭe deyatvaprasaktirasti /
tasmānnedṛkvyākhyānaṃ yuktam /
anye tu na deya itiviśeṣaṇena pārvaṇādīnāmāśaucānte akattevyatā kintu kāmadhenau mṛtāhaprakaraṇa evaitasya ṛṣyaśṛṅgavacanasya likhitatvādākare 'pi mṛtāhaprakaraṇa evaitadityunnīyate /
ataśca prakaraṇānmṛtāhakartavyaśrāddhasyaivāśaucāntakartavyatānena vidhīyate na pārvaṇādīnāmityāhuḥ /
tanna /
deyapadasyānarthakyāpatteḥ /
kāmadhenulikhanamātreṇākare mṛtāhaprakaraṇasthatvakalpanasyānyāyyatvācca /
tasmāddeya itiviśeṣaṇavaśādeva pārvaṇādivyāvṛttiḥ katham /
teṣāṃ tāvadadeyatvaṃ śaṅkhavacanātspaṣṭameva /
mṛtāhaśrāddhasya deyatvaṃ tu--
śrāddhavighne samutpanne mṛtāhe 'vidite tathā /
ekādaśyāṃ prakurvīta kṛṣṇapakṣe viśeṣataḥ //
itilaghuhārītavacanena /
atra hi mṛtāhapadaṃ śrāddhavighne ityasyāpi viśeṣaṇaṃ madhyagatatvena viśeṣāgrahaṇātsākāṅkṣatvācca /
atha vā yadyapi mṛtāhapadamavijñāt ityanenaiva sambadhyate tathāpi upasthitatvāttatratya eva vighno bodhyaḥ /
ataśca vighnamātre mṛtāhaśrāddhasya deyatvāvagamādāśaucavighne 'pi deyatvaprasaktiḥ /
na caikādaśyādikālapuraskāreṇātra deyatvāvagamānna ṛṣyaśṛṅgavacanenāśau cāntakālavidhisambhava itivācyam /
asya satyapi deyatāviśeṣaparatve ārthikasya deyatāsāmānyasyopajīvanenātra kālāntaravidhiḥ sambhavatyeva /
yathā satyapi āgneyyāḥ stotrādiviśeṣasambandhe 'rthasiddhaṃ kratusāmānyasambandhaṃ lāghavādupajīvya"āgneyyāgnīdhramupatiṣṭhate"ityatrāgnidhropasthānāṅgatvena vidhiḥ /
{