Viramitrodaya 194

194

}
evaṃ ca atratyasya ekādaśyādikālasya"na tvanyā vai kadācana"iti ṛṣyaśṛṅgavacanena niṣedhānmṛtāhapratyāsannamukhyāśaucānantaradināpekṣayā gauṇatvam /
niṣedhārthamupajīvyasya tasya sarvathā pratiṣeddhumaśakyatvena pratiṣedhasya sambhavadviṣayatvāt /
ata eva smṛticandrikākālādarśahemādripramukhairlaghuhārītavacanamāśaucavighne 'pi vyākhyāyāśaucāntakālāpekṣayā ekādaśyādikālasya gauṇatvamuktam /
etena yatkenaciduktamāśaucavighne āśaucāntatithau deyaṃ na kṛṣṇaikādaśī pratīkṣaṇīyā tasyā"na tvanyā vai kadācana"ityanena pratiṣedhāt vignāntaraviṣayatvamiti /
yacca gauḍaikadeśinoktam--
śrāddhavighne samutpanne tvantarā mṛtasūtake /
ekādaśyāṃ na karttvayaṃ darśe vāpi vicakṣaṇaiḥ //
itibahunibandhadhṛtavacanādāśaucānta eva kāryamiti, tadapyapāstaṃ voditabyam /
udāhṛtavacanaṃ tu sambhavadviṣayaṃ vyākhyeyam /
anyathā--
prāpte pratyābdike śrāddhe tvantarā mūtasūtake /
āśaucānantaraṃ kuryāttanmāsendukṣaye 'pi vā //
itikālādarśadhṛtagobhilavacanasya nirviṣayatvāpatteḥ /
tasmādāśaucena śrāddhapratibandhe āśaucānte kāryam /
tatra pramādādinā śrāddhāsambhave amāvāsyāyāṃ, tasyāḥ prāgudāhṛtakālādarśaṃdhṛtagobhilavacanenāśaucapuraskāreṇa vihitatvāt /
tatrāpyasambhave kṛṣṇekādaśyāṃ laghuhārītavacane vighnasāmānye tasyā vihitatvāt /
tatrāpyasambhave śuklaikādaśyāṃ tasyā api viśeṣata i tyuttyānukalpatvena sūcitatvāt /
yattvatra vācaspatinā laghuhārītavacanasya āśaucātiriktamṛtāhapratibandhaviṣayatvamuktaṃ tat"na tvanyā vai kadācana"ityaprāptakālapratiṣedhānupapatterayuktam /
śūlapāṇirapyevam /
iyaṃ cāśaucavighne tadantakartavyatā puraṣaprayatnānapaneyāśaucavighne na tu puruṣaprayatnāpaneye tasya śrāddhāharvihitaśaucādevāpagamāt /
tathā ca kṣatāśaucasyāpi puruṣaprayatnānapaneyatvāt kṣatāśaucena vighne tadanta eva kāryamititi kecit /
anyetu kṣatāśaucasya āśaucatve pramāṇābhāvāt āśaucitve 'pi vā--
śrāddhavighne samutpanne tvantarā mṛtasūtake /
itipūrvodāhṛtavacanena jananamaraṇāśauca eva tadantakartavyatāvidhānāt na kṣatāśauce tadante kāryaṃ kintu ekādaśyādāvevetyāhuḥ /
evañca yanmate tadantakartavyatā tanmate pūrvadinakartavyaniyamasyāpi uttaredyurevānuṣṭhānaṃ pūrvadine nirvraṇībhāvasaṃśayena pradhānakartavyatvāniścayāt /
na cottaredyurapi pūrvāhṇarūpakālābhāvādananuṣṭhānamiti vācyam /
aṅgānurodhena pradhānalopasyānyāyyatvāt /
{