Viramitrodaya 209

209

}
ślokagautamoṃ'pi--
ekadvitridanairūne tribhānagenona eva vā /
śrāddhānyūnābdikādīni kuryādityāha gautamaḥ //
iti
ūne = ūnatve /
ādiśabdādūnaṣāṇmāsikonādyamāsikayorgrahaṇam /
jātūkarṇyaḥ--
ekāhena tu ṣaṇmāsā yadā syurapi vā tribhiḥ /
nyūnāḥ, saṃvatsaraścaiva syātāṃ ṣāṇmāsike tadā //
iti /
ṣāṇmāsike = ūnaṣāṇmāsikonābdike /
ekenāhnā nyūne ekadinapūrttinyūne tadantime dine ityarthaḥ /
ata eva--
paiṭhīnasiḥ:
ṣāṇmāsikābdike śrāddhe syātāṃ pūrvedyureva te /
māsikāni svakīye tu divase dvādaśe 'pi vā //
iti /
pūrvedyuḥ = mṛtāhātpūrvadine /
ṣāṇmāsikābdike = ūnaṣāṇmāsikonābdike iti madanaratnaḥ /
traipakṣikakālamāha--
kārṣṇājiniḥ:
ūnā nyūneṣu māseṣu viṣamāhe same 'pi vā /
traipakṣike tripakṣe syānmṛtāheṣvitarāṇi tu //
iti /
bhaviṣye--
ṣaṣṭhe ṣāṇmāsikaṃ kuryāt dvādaśe māsi cābdikam /
traipakṣikaṃ bhavedvṛtte tripakṣe tadanantaram //
iti /
na ca kārṣṇājininā "tripakṣe' ityuktaṃ bhaviṣye tu "vṛtte tripakṣe' ityuktaṃ tena virodha īti vācyam /
vṛtte 'tīta iti nārthaḥ, kintu tripakṣa ityadhikaraṇasaptamyanurodhādvṛtte pravṛtte ityartha iti kaścit /
kecittu--
sūtakānte gṛhe śrāddhamekoddiṣṭaṃ pracakṣate /
dvādaśe 'hani māse ca tripakṣe ca tataḥ param //
iti brahmapurāṇavākye 'pi pūrvodāhṛtavacanopātta-vṛtta iti padasya atīta iti yathāśrutamevārthaṃ kṛtvā atrāpi tripakṣe ityasyāgre 'tīta iti śeṣaṃ pūrayanti /
vyāsaḥ--
dvādaśāhe tripakṣe ca ṣaṇmāse māsikābdike /
śrāddhāni ṣoḍaśaitāni saṃsmṛtāni manīṣibhiḥ //
ayamarthaḥ /
dvādaśāhe ityanena tatra kriyamāṇamūnamāsikaṃ, ṣaṇmāsa ityanenonaṣāṇmāsikaṃ, māsikaṃ pratimāsaṃ mṛtāhe kriyamāṇaṃ dvādaśasaṅkyākam, ābdikamūnābdikam /
{