Viramitrodaya 211

211

}
kṛte sapiṇḍīkaraṇe pārvaṇaṃ procyate punaḥ //
tataḥ prabhṛti nirmuktaḥ pretatvātpitṛtāṃ gataḥ /
vyāghrapādo 'pi--
ekādaśe caturthe ca māsi māsi ca vatsaram /
pratisaṃvatsaraṃ caivamekoddiṣṭaṃ mṛtāhani //
iti /
evaṃ satyādyamāsikamekādaśāhe, ūnamāsikamūne māsi dvādaśāhe vā, dvitīyamāsikaṃ
dvitīyamāsasyādyamṛtatithau, tṛtīyamāsikaṃ tṛtīyamāsasyādyamṛtatithau kriyamāṇatvāccaitraśuklapañcamīpramītasya vaiśākha śuklapañcamyāṃ kriyamāṇaṃ dvitīyamāsikaṃ jyeṣṭhaśuklapañcamyāṃ tṛtīyamāsikaṃ bhavati /
evamagre 'pi tattanmāse budhvā dvādaśamāsasya phālgunasyādyamṛtatithau pañcamyāṃ dvādaśamāsikaṃ kṛtvā ūnābdikaṃ caitraśuklacaturthyāṃ bhavati /
yadā tu sapiṇḍīkaraṇe"tataḥ saṃvatsare pūrṇe sapiṇḍīkaraṇam"itikātyāyanapakṣastadā tasminneva dine ūnābdikasapiṇḍīkaraṇayorbaddhakramatvādūnābdikaṃ kṛtvā sapiṇḍīkṛtiḥ /
yadā tvāśvalāyanapakṣaḥ"atha sapiṇḍīkaraṇaṃ saṃvatsarānta iti, tadā pūrvadine caturthyāmūnābdikaṃ kṛtvā caitraśuklapañcamyāṃ dvitīyavatsarādyamṛtatithau sapiṇḍīkaraṇaṃ kṛtvā tatraivābdikāmitiboddhavyam /
vastutastu na pakṣadvayam /
kātyāyanavākye 'pi saṃvatsare pūrṇe sati dbitīyadine sapiṇḍīkaraṇamiti vyākhyāsambhavāt /
viśvādarśe 'pi māsikānāmādyamṛtatithikālikatvaṃ kaṇṭharaveṇoktam--
māseṣūktaṃ yadekādaśasu mṛtadineṣvādyamekādaśāhe
nyūnābde yattadardhe yadapi tadapare dvādaśāhe tripakṣe /
iti /
tatrādyamāsikaṃ mṛtāhe prāptam--"ādyamekādaśe 'hani"itivacanādekā daśe 'hni utkṛṣya vidhīyate /
tataścaikādaśe 'hni utkṛṣya vidhīyate /
tataścaikādaśī'hni śrāddhatrayaṃ navaśrāddhāntyam ādyamāsikaṃ svatantraikoddiṣṭaṃ ceti /
smṛtyarthasāre 'pyuktaṃ svatantraikoddiṣṭe kriyamāṇe anyeṣāṃ tantreṇānuṣṭhānasiddhiricchatāmasti pṛthaganuṣṭhānapakṣe cādau svatantraikoddiṣṭaṃ kāryamiti /
evaṃ ca prathamamāsikonamāsikatraipakṣikatṛtīyamāsikacaturthapañcamaṣāṇmāsikonaṣāṇmāsikasaptamāṣṭamanavamadaśamaikādaśadvādaśamāsikonābdikāni ṣoḍaśaśrāddhāni dadyādinati hemādyudāhṛtasūtrabodhitaḥ śrāddhakramo 'pyupapadyate /
anyathonānāṃ tattanmāsikottaratvaṃ traipakṣikasya ca dvitīyottaratvaṃ na syāt /
etena yacchūlapāṇinoktaṃ māse bhavamityeva samākhyāvyutpattiḥ, na caivaṃ sarvādyamṛtatithau māsikāpattirmṛtatithermṛtatithiṃ yāvaccāndrasya vivakṣitatvāt /
mṛtatitheriti vāvadhau paccamī tenānyamṛtatithereva pūrvamāsaśabdārthatvam ataśca prathamamāsikaṃ dvitīyamṛtatithāveveti /
{