Viramitrodaya 237

237

}
nityasaṃyogavirodho hi phalacamasādhikaraṇanyāyena (a. 3 pā. 5 adhi. 18) vā syāt saṃsthādhikaraṇanyāyena vā /
(a. 8 pā. 3 adi. 4) nādyaḥ, pūrvāhṇādikālasyābhiṣavādivadāmādidravyadharmatvābhāvāt /
na dvitīyaḥ, āmaśrāddhasyānnaśrāddhāpekṣayā bhinnatvāt /
vacanaṃ tu yadi sākaraṃ tadā sarvatrāmaśrāddhe pūrvāhṇavikalpitaṃ kālāntaraṃ vidhattāṃ na tu śūdrāmaśrāddhe kaścidviśeṣaḥ /
tena śūdreṇāpi pūrvāhṇa evāmaśrāddhaṃ kāryam /
evaṃ"prātarvṛddhinimittakaṃ"iti vacanātputrajanmātiriktanāndīśrāddhasya prātaḥ kartavyatā /
putrajanmani tu nimittasvābhāvyāttadanantarakālasyaiva mukhyatvam /
atra ca prātaḥkālaḥ pañcadhāvibhāgena pakṣāntareṣu prātarvibhāgābhāvāt /
yastu tredhācaturdhāvibhaktadinādyabhāgayorapi kvacitprātaḥśabdaprayogaḥ sa gauṇa ityuktaṃ parvanirṇaye /
iti śrāddhavelā /
atha piṇḍadānaniṣiddhakālāḥ /
tatra pulastyaḥ--
ayanadvitaye śrāddhaṃ viṣuvadvitaye tathā /
yugādiṣu ca sarvāsu piṇḍanirvapaṇādṛte //
matsyapurāṇe--
saṅkrāntiṣu ca kartavyaṃ piṇḍanirvāpaṇādṛte /
atra saṅkāntigrahaṇenaivāyanādilābhe punastadgrahaṇaṃ doṣātiśayārthamiti hemādriḥ /
anye tu bhrāntiprāptaniṣedhamāhuḥ /
vastutastu ṛṣibhedānniṣedhopapattiḥ /
vācaspatinoktam--
tataḥ prabhṛti saṅkrāntāvuparāgādiparvasu /
tripiṇḍajamācarecchrāddhamekoddiṣṭaṃ mṛtāhani //
itimatsyapurāṇavacanātsaṅkrāntyādāvapi tripiṇḍaṃ śrāddhaṃ kāryam /
na coktavacane niṣedhānupapattiḥ tasya samūlatve vikalpenopapatteriti, tanna /
tripiṇḍapadasya pārvaṇaparatvāt /
anyathā piṇḍānuvādena tritvavidhāne prasarabhaṅgāpatteḥ /
naca tripiṇḍapadena piṇḍamātravidhānaṃ tritvaṃ tu avayutyānuvāda iti vācyam /
bhavanmate niṣedhavākyasya nirmūlatvena piṇḍadānarūpaprākṛtāṅgasya punārvidhāne pūrvatvāpatteḥ /
piṇḍadānasya prādhānyapakṣe tu tasya śrāddhapadenaiva siddheḥ punarvidhāne
brāhmaṇabhojanarūpapradhānāntaraparisaṅkhayāpatteḥ /
na ca niṣedhasya samūlatvāṅgīkāreṇaiva pākṣikatvopapādanārthaṃ piṇḍadānavidhiriti vācyam /
{