Viramitrodaya 26

26

}
iti dakṣavacane 'piśabdaśravaṇāt, pūrvārddhe kṣayagāminyāstrimuhūrtāyā niṣedhasya prāptipūrvakatvena vṛddhisāmyayostrimuhūrtagrāhyatvaliṅgācca /
vastutastu pūrvottarārddhayorekavākayatārthamuttarārddhagatāpiśabdānu ṣaṅgeṇa dvimuhūrtānukalpastutyarthatvameva yuktaṃ na tu svatantro niṣedho vā kyabhedāpatteḥ /
etenāyaṃ svatantro niṣedhaḥ atastatra caturthamuhūrtasparśinī grāhyā iti mādhavoktamapyapāstam /
evaṃ yatra pūrvaviddhottaraviddhā vā niṣidhyate tatrāpi yadi pūrvatithirvodhikā yathā pratipat dvitīyāyāstatra pratipadūdayānantaraṃ trimuhūrtā tato 'dhikā vottaratithervedhikā, yadi uttaratithirvedhikā yathā dvitīyā pratipadastatra dvitīyā pratipadidane 'stamayātprāk trimuhūrtā tato 'dhikā vā na tato nyūneti /
pakṣadvaye 'pi tithayastithiṃ pūrvāṃ tathottarām /
tribhirmuhūrtairvidhyanti sāmānyo 'yaṃ vidhiḥ smṛtaḥ //
itipaiṭhīnasivacanāt /
yāni tu--
vratopavāsadānādau ghaṭikaikāpi yā bhavet /
tathā:
ādityodayavelāyāṃ yā stokāpi tithirbhavet /
ityādīni trimuhūrtanyūnāyā api sampūrṇatvapratipādakāni tānyaṣṭākapāla āgneyādhikaraṇanyāyena trimuhūrtavedhastāvakāni stokāpītyapiśabdopādānādityalam /
ayaṃ ca nirṇayo 'horātrasādhyopavāsādikarmātiriktaviṣayaḥ /
upavāsādau tu yā pūrvadine śuddhā satyuttaradine nāsti trimuhūrtanyūnāsti vā tatrāyugmāpi pūrvaiva trimuhūrtanyūnāyā yuṣmaśāstrāviṣayatvāt /
yā tu pūrvadine trimuhūrtaviddhottaradine trimūhūrtā tato 'dhikā vā tatra yugmavākyānnirṇayaḥ /
na cottarāyā yugmavākyavi ṣayabhūtatve 'pi pūrvaiva kāryā /
pūrvadine 'horātrakālavyāpitvāditivācyam yugmatvenopakramakālīnatvena ca balīyastvāt upavāsasya ca saṅkalparūpatvāt tasya ca"prātaḥ saṅkalpayedvidvān"itivacanena prātaḥ kāle vidhānenottaratitheḥ prathānakālatvācceti kecid vadanti /
hemādrimadanaratnayostūpavāse tu yatra pūrvatithividdhottarā niṣiddhā yathā pratipadviddhā dvitīyā tatra trimuhūrtanyūnayāpi pratipadā viddhā dvitīyā yadyuttaradine trimuhūrtanyūnāpyasti tadottaraiva /
ghaṭikārghaṃ tribhāgaṃ vā svalpaṃ vā dūṣayottithim /
pañcagavyaghaṭaṃ pūrṇaṃ surāyā binduko yathā //
{