Viramitrodaya 62

62

}
yadapi--
āhitāgniranaḍvāṃśca brahmacārī ca te trayaḥ /
aśnanta eva siddhyanti naiṣāṃ siddhiranaśnatām //
itisāṅkhyāyanavacanaṃ tat bhojanābhāve 'śattyādhyayanāgnihotrādilopaprasaktau tannivṛttyartham /
naiṣāṃ siddhiranaśnatāmitihetuvannigadāt /
agnihotrādeḥ śrautatvena smārttabhojananivṛttibādhaucityāt /
evaṃ cāgnihotrādyavirodhena nityopavāsavidhiḥ pravartate /
kāmyastu śrautasyāpi nityāgnihotrāderbādhaka eva pramāṇabalābalāpekṣayā prameyabalābalatvasya jyāyastvāt /
kāmyena tu śrautena kāmyasmārttanivṛttiriṣṭaiva śrautatvena balīyastvādhikyāt /
etena nityasya kāmyasya smārttopavāsasya śrautenāgnihotrādinā nivṛttiriti yat kaiściduktaṃ tannirastam /
ityalaṃ prasaktānuprasaktena /
tasmānniṣedhe pakṣadvaye 'pi sarveṣāmadhikāraḥ /
vrate tu nityaprayoge gṛhasthavyatiriktānāṃ pakṣadvaye 'pyadhikāraḥ /
gṛhasthasya tu śu klapakṣagata eva /
ekādaśyāṃ na bhūñjīta pakṣayorubhayorapi /
vanasthayatidharmo 'yaṃ śuklāmeva sadā gṛhī //
iti devalokteḥ /
ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi /
brahmacārī ca nārī ca śuklāmeva sadā gṛhī //
iti bhaviṣyottarokteśca /
yathā śuklā tathā kṛṣṇā dvādaśī me sadā priyā /
śuklā gṛhasthaiḥ kartavyā bhogasantānavarddhinī //
mumukṣubhistathā kṛṣṇā tena tenopadarśitā /
iti bhaviṣyapurāṇācca /
yāni tu--
yathā śuklā tathā kṛṣṇā viśeṣo nāsti kaścana /
ityādisāmānyavacanāni tāni gṛhasthātiriktaviṣaya upasaṃharttavyāni /
evaṃ ca sāmānyavacanena gṛhasthaṃ prati upavāsāprāpteḥ śuklāmeva sadā gṛhītyanena gṛhasthaṃ prati śuklopavāsavidhiriti kecit /
anye tu evakāreṇa"na catustriṃśaditi brūyāt ṣaḍviṃśatirityeva brūyāt" (a. 9 pā. 4 aghi. 2) itivat vidhiśa ktipratibandhādvākyabhedāpatteśca gṛhasthaṃ prati śuklopavāsavidhyasambhavādanyasya ca vidherabhāvādanuvādatvānupapatterna sāmānyobhayaikādaśyupavāsavidhīnā vanasthayativiṣayatvenopasaṃhāraḥ, kintu yat kṛṣṇāmapyupavasettadvanastho yatiścetyevaṃ tadantargatakṛṣṇopavāsasyaiva /
{